Ռիչարդ Մորնինգսթարը ամենայն հավանականությամբ կնշանակվի Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպան

PanARMENIAN.Net - Հենց սա Հայաստանի նկատմամբ շարունակակական սադրանքների է անհասկանալի, եթե չասել ավելին, արձագանքի պատճառը: Ջեան Շահինը և Ռոբերտ Մենդեզը պարզ կերպով հասկացնել են տվել, որ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները չպետք է հիմնվեն միայն էներգետիկայի վրա, այլ պետք է արտահայտեն ժողովրդավարության կազմավորման և մարդու իրավունքների, ինչպես նաև ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը վերաբերող ֆունդամենտալ հարցեր: Սակյան սրանք միայն սենատորի բարի ցանկություններն են. իրականում Սպիտակ տան աշխատակազմը, դեռևս Բիլ Քլինթոնի ժամանակներից, հույս ունի, որ ադրբեջանական նավթը կմատակարարվի Եվրոպա և այդ կերպ նվազագույնի կհասցվի Իրանից մատակարարվող նավթի ծավալը: Առհասարակ, հետաքրքիր է, թե ինչպես նավթի պաշարներով 19-րդ հորիզոնականում գտնվող Ադրբեջանը կարող է մրցակցել Իրանի հետ, որն ունի նավթի պաշարների 1/3: Սակայն սա զուտ հռետորական հարց է. ԱՄՆ-ն լսում և տեսնում է այն, ինչ ուզում է: Այս առնչությամբ Մորնինգսթարի առաջադրումը միանգամայն արդարացված է թվում` մի մարդ, ով համակարգել է Եվրասիայի էներգետիկան, պետք է դառնա ԱՄՆ դեսպան: Եվ եթե Մեթյու Բրայզան չափազանց անցանկալի էր Բաքվում դեսպանի պաշտոնում, ապա ներկայիս թեկնածուի առաջադումը ավելի լուրջ է և այն տապալելն էլ ավելի դժվար կլինի: Ռիչարդ Մորնինգսթարը կարյերային նվաիրված դիվանագետ է և իր արտահայտություններում ավելի պատասխանատու կլինի: Համենայն դեպս, այդպես է թվում: Ելույթ ունենալով լսումներին` սենատոր Մենդեզը հատուկ ուշադրություն է դարձրել Հայաստանի սահմանին իրականացված ադրբեջանական դիվերսիաների, Ադրբեջանի նախագահի` պատերազմ սկսելու սպառնալիքների և այն խոսքերի վրա, որ «ադրբեջանցիների համար հայերը համար մեկ թշնամին են»: «Ի՞նչ եք կարծում, վերևում ասվածից հետո, Ադրբեջանին ռազմական տեխնիկա վաճառելը համապատասխանու՞մ է ԱՄՆ հետաքրքություններին»,-հարցրել է սենատոր Մենդեզը: Ի պատասխան Ռիչարդ Մորնինգսթարը ասել է, որ ցանկացած ոչ արդյունավետ միջոցները միայն ավելացնում են լարվածությունը և էլ ավելի են դժվարացնում ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը: Ընդ որում, նա զերծ է մնացել Ադրբեջանին` Հայաստանի նկատմամաբ սադրանքներ կազմակերպելու մեջ ուղղակիորեն մեղադրելուց:

Խոսելով Ադրբեջանին սպառազինություն վաճառելու մասին, Մորնինգսթարը ընդգծել է «Ադրբեջանի և Իրանի հարաբերություններում աճող լարվածության պատճառով, մենք պետք է Ադրբեջանին ռազմական օգնություն տրամադրենք և դա անենք այնպես, որպեսզի դա չկիրառվի Հայաստանի դեմ: Ի պատասխան դրան Ռոբերտ Մենդեզը ընդգծել է. «Ես երբևէ չեմ լսել, որ Իլհամ Ալիևը ասի. «Իմ գլխավոր թշնամին, կամ անհանգստության պատճառը Իրանն է», նա ասել է «Մեր հիմնական թշնամին հայերն են»: Ես կարծում եմ, որ սա նկատի ունենալով, Ադրբեջանին ռազմական տեխնիկա վաճառելը մեծ խնդիր է ներկայացնում»:

Ռիչարդ Մորնինգսթարը նաև հայտարարել է, որ մտադիր է անձամբ այցելել Հին Ջուղա և անել հնարավոր ամեն բան` հայկական գերեզմանատան ոչնչացումը հետաքննելու համար: Սենատորի այն հարցին,արդյոք նա կանի դա, դեսպանի թեկնածու Մորնինգսթարը պատասխանել է, որ «շատ կջանա, եթե ստացվի»: Դրան ի պատասխան Ռոբերտ Մենդեզը նկատել է, որ պարզապես ցանկանում է հասկանալ արդյոք դեսպանը կայցելի Ջուղա, եթե Ադրբեջանի իշխանություններն արգելեն նրան անել դա: «Լավ, ես խոստանում եմ, որ կանեմ ամեն բան, կմեկնեմ Ջուղա` գերեզմանատների ոչնչացումը հետաքննելու և Ադրբեջանում հայկական եկեղեցու իրավունքները պաշտպանելու համար»,-պատասխանել է Ռիչարդ Մորնինգսթարը: Սենատոր Մենդեզը կոչ է արել դեսպանի թեկնածուին նշանակվելու դեպքում ճիշտ օգտագործել իր դիրքը և ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Նա նաև հարցրել է Մորնինգսթարին, արդյոք նրա համար վիճելի են 1915թ Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած «միջադեպերը» և հայերի սպանությանն առնչվող փաստերը: Նա պատասխանել է` ոչ:

Սենատի հանձնաժողովը, ամենայն հավանականությամբ կհաստատի Բաքվում դեսպանի նրա թեկնածությունը: Ճիշտ է, հնարավոր է, որ սենատորները կրկին վետոյի առիթ գտնեն, իսկ առիթներ շատ կլինեն: Կա ևս մեկ հանգամանք` Օբամայի վարկանիշը անկում է ապրում և անհրաժեշտության դեպքում նա պարզապես կարող է սառեցնել նշանակումը, եթե չլինի թուրք-ադրբեջանական լոբբիի ճնշումը: Սակայն վերջին ժամանակներս Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև լուրջ տարաձայնություններ են նշմարվում, որոնք դեռևս չեն հրապարակայնացվում, քանի որ Թուրքիայի ԱԳՆ սա վաղաժամ է համարում: Սրա նկատմամբ դեսպանի նշանակումը ոչ մի նշանակություն կարող է չունենալ: Ամեն դեպքում, պարզ է մի բան` ԱՄՆ-ն լուրջ է վերաբերում Ադրբեջանին և Իլհամ Ալիևին և նշանակումը պետք է կայանա: Անկանխատեսելիություն ու ավամտյուրաների նկատմամբ կրքոտ վերաբերմունքը կարող են Ալիևին դրդել ռազմական գործողություններ սկսել: Իսկ դա, հաստատ, չի համապատասխանում ԱՄՆ-ի և համաշխարհային հանրության շահերին: