Էրդողանը դեմ է Հանրապետության օրը տոնելուն. ընդդիմությունը չենթարկվեց

Էրդողանը դեմ է Հանրապետության օրը տոնելուն. ընդդիմությունը չենթարկվեց

Հակակառավարական ելույթները դադարեցնելու համար, ոստիկանները կիրառել են ռետինե մահակներ և արցունքաբեր գազ: Կան ձերբակալվածներ և վիրավորներ

Թուրքիայում տոնել են Թուրքական Հանրապետության 89-րդ տարելիցը, և հարկ է նշել, որ բավականին յուրահատուկ կերպով են դա արել` Էրդողանի կառավարության և հենց վարչապետի դեմ ուղղված հանրահավաքներով: Անկարայի Ուլուս հրապարակում հավաքվել են տասնյակ հազարավոր մարդիկ, ովքեր իրենց ակցիան կազմակերպել են ի պատիվ հանրապետության ստեղծման տարելիցի:

PanARMENIAN.Net - Պաշտոնական տոնակատարություններ թույլատրվել են միայն Անկարայի ձիարշավարանում և որոնց մասնակցել է երկրի ղեկավարությունը: Սակայն գլխավոր ընդդիմադիր Ազգային-հանրապետական կուսակցությունը, ինչպես նաև Աշխատավորական կուսկացությունն ու մոտ 40 հասարակական կազմակերպություններ որոշել էին թուրքական առաջին խորհրդարանի շենքի մոտ «մոբիլիզացիոն ցույց» անցկացնել, ապա պետք է երթով հասնեին մինչև Թուրքիայի հանրապետության հիմնադիր Քեմալ Աթաթյուրքի դամբարան: Անվտանգության ապահովման համար ներգրավված են եղել մոտ 6 հազար ոստիկաններ: Հակակառավարական ելույթները դադարեցնելու համար, ոստիկանները կիրառել են ռետինե մահակներ և արցունքաբեր գազ: Կան ձերբակալվածներ և վիրավորներ: Ինչպես հաղորդում են ընդդիմադիր պարբերականները, ոստիկաններն արգելափակել են քաղաքի բոլոր մուտքերը, որպեսզի թույլ չտան այլ քաղաքաներից դեպի Անկարա ուղևորվող ընդդիմադիրների ավելի քան 100 ավտոբուսների մուտքը քաղաք, փոխանցում են ԶԼՄ-ները:

Ակցիայի մասնակիցները մեղադրել են ներկայիս իսլամիստական իշխանություններին Թուրքիայի աշխարհիկ հիմքերը խաթարելու մեջ: Ազգային-հանրապետական կուսակցության առաջնորդ Քեմալ Քիլիջդարօղլուն այդ ամենը կոչել է Էրդողանի ռեժիմի ագոնիա: «Էրդողանը խոսում է Սիրիայում մարդու իրավունքների մասին, իսկ ինքը իր երկրում ոտնահարում է բոլոր ժողովրդավարական արժեքները: Այս ամենը մատնանշում է, որ մենք մի քայլ ենք հեռու բռնատիրությունից»,-ասել է նա: Նկատենք, որ ընդդիմադիր բազմաթիվ լրագրողներ գտնվում են բանտերում`առասպելական դավադրության վերաբերյալ մեղադրանքով: Բանակը բարոյալքված է: Գրեթե ամբողջ հրամանատարական կազմը ձերբակալված է` կառավարությանը պաշտոնաթող անելու նպատակով ռազմական հեղաշրջում կազմակերպելու կասկածանքով: Սակայան հենց բանակն է միշտ հանդիսացել աշխարհիկ հիմքերի պահապանը: Սակայն իսլամիստները խաղադրույք են կատարում ժողովրդի վրա, որն անգամ 89 տարի անց նույնն է, ինչ սուլթանի օրոք` անգրագետ, մոլեռանդ ու անկիրթ: Ներկայիս նախագահ Աբդուլլա Գյուլը միակն է, ով գեներալի պաշտոն չունի, ինչը Թուրքիայի համար մինչև 2002թ պարտադիր էր: Ինքը վարչապետ Էրդողանը ևս չի առանձնանում բանակի հանդեպ առանձնահատուկ սիրով: 1998թ նա 10 ամսով ազատազրկման է ենթարկվել այն բանաստեղծության համար, որն ավարտվում է հետևյալ տողերով. «Մզկիթները մեր զորանոցներն են, գմբեթները` մեր սաղավարտները, մինարեթները` սվինները: Մեր զինվորները լի են հավատով»: Հարկ է նշել, որ Թուրքիան զարգանում էր հենց որպես աշխարհիկ երկիր` կառավարման բռնատիրական ոճով, և բանակի միջամտությամբ կառավարման այդ մոդելը պահպանելով:

Բնական է, որ իսլամիստները ցանկանում են անել ամեն բան, որպեսզի Աթաթյուրքի պաշտամունքը, որը բարեհաջող կերպով քարոզվել է 70 տարի, դադարի գոյություն ունենանլուց: Ճիշտ է, դժվար թե այդ ծրագրին հավանություն տա Թուրքիայի աշխարհիկ մասը, որը քվեարկում է ընդդիմադիրների և ցանկացած այլ կուսակցության, սակայն ոչ Արդարության և զարգացման օգտին: Հարկ է նշել, որ այդ հատվածն այնքան էլ փոքր չէ` վերջինիս հաշվի չառնելու համար: Վերջին ընտրությունների համար Արդարության և զարգացման կուսակցությունը, հավաքելով ձայների 49 տոկոսը, փաստորեն, խլեց հաղթանակը` թույլ չտալով ձևավորել սահմանադրական մեծամասնություն: Փաստացի, երկրի կեսը դեմ էր քվեարկել Էրդողանին: Հավելենք անխուսափելի ընտրակեղծիքները և վարչական ռեսուրսը: Սակայն դա այնքան էլ կարևոր չէ: Սիրիայից Էրդողանին մտահոգիչ հաղորդագրություններ են հասնում. Քրդական զինված խմբավորումները, որոնք մինչև վերջերս չեզոքություն էին պահպանում սիրիական հակամարտության ընթացքում, Հալեպ քաղաքում պայքարի մեջ են մտել ընդդիմության ստորաբաժանումների դեմ: Եթե Բաշար Ասադը կարողանա օգտվել դրանից և ամրագրել այդ միտումը, ապա սիրիական պատերազմում ուժերի հավասարակշռությունը կարող է հօգուտը իրեն փոխվել: Քրդերը կազմում են Սիրիայի բնակչության ավելի քան 10 տոկոսը. եթե նրանք կառավարական զորքերին աջակցեն ոչ միայն Հալեպում, այլև մյուս ճակատներում, ապա դա լուրջ խնդիրներ կառաջացնի ընդդիմության համար:

Ընդդիմության դեմ զինված գործողություններին հիմնականում մասնակցել են «Դեմոկրատական միություն» կուսակցության ստորաբաժանումները. վերջինս սերտորեն կապված է Քրդական աշխատավորական կուսակցության հետ, որը զինված պայքար է մղում հարևան Թուրքիայի իշխանությունների դեմ: Հենց Թուրքիան է առավել ակտիվորեն աջակցում սիրիական ընդդիմությանը, իսկ վերջերս, սահմանում մի շարք դեպքերիրց հետո, հայտնվել է Դամասկոսի հետ ռազմական հակամարտության սպառնալիքի եզրին: Սակայն եթե հարցի մեջ ներքաշվել են քրդերը, թուրքական գործերն այնքան էլ լավ չեն ընթանա: Եթե տեսականորեն պատկերացնենք թուրքական քրդերի միավորումը սիրիական և իրաքյան քրդերին, հնարավոր է նաև իրանցի քրդեին, ապա ամերիկյան հերթական նախագիծը` Մեծ Քրդստանը, կարող է իրագործվել: Ի տարբերություն Էրդողանի, թուրքական ընդդիմությունը ակտիվորեն համագործակցում է քրդերի հետ, և թե ինչի կվերածվի այդ ենթադրվող դաշինքը, կանխագուշակել դժվար չէ. իսլամիստները կարող են «գահընկեց» արվել` խիստ ժողովրդական նորմերի վրա հիմնված հերթական համազգային արտահերթ ընտրությունների միջոցով:

Կարինե Տեր-Սահակյան
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
Ինչպես է Էրդողանի արարողակարգային ծառայությունը ներկայացնում Թուրքիայի նախագահի հյուրերին
Դենիս Դվորնիկով. Եթե մենք չստեղծենք քաղաքակիրթ ապագայի կերպար Ադրբեջանի համար, ապա ոչ ոք դա չի անի
Նորմալ ընդդիմադիրները սովորաբար փախչում են Հայրենիքից, քանի որ կոշտ առճակատման մեջ են մտնում իշխանության հետ: Ռահատ Ալիևը հեռացավ երկրից այլ դրդապատճառներով՝ նա ուղղակի ավազակ էր
 Ուշադրության կենտրոնում
Գերմանական հետախուզությունը կասկածում է, որ Թուրքիան փորձում է միջուկային զենք ստեղծել

Գերմանական հետախուզությունը կասկածում է, որ Թուրքիան փորձում է միջուկային զենք ստեղծել Այս պահի դրությամբ Թուրքիայի տարածքում են պահվում ամերիկյան զինանոցի միջուկային ռումբեր, սակայն թուրքական բանակին դրանք հասու չեն

 Բաժնի այլ նյութերը
Հայտնիները. «Մարդկության խիղճը»՝ Մահաթմա Գանդի Սերնդակիցները նրա կերպարի մեջ Հնդկաստանի հոգևոր առաջնորդ էին տեսնում
Մերձավոր Արևելքն անկախ Քրդստանի ստեղծման շեմին է Անկարային բուֆեր է հարկավոր Իրաքի ու Թուրքիայի միջև և Հյուսիսային Քրդստանը կարող է հաջողությամբ կատարել այդ դերը
Եվրոպան ու աշխարհը վերափոխած կրակոցը Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցել է 34 պետություն, որոնք բաժանված էին երկու կոալիցիայի՝ Եռյակ միությունը (Գերմանիա, Ավստրո-Հունգարիա, Թուրքիա, Բուլղարիա) և Անտանտի երկրները (Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա, Սերբիա, ավելի ուշ Ճապոնիա, Իտալիա, Ռումինիա, ԱՄՆ)