Բաքուն զինվում է, քանի դեռ նավթ կա

Բաքուն զինվում է, քանի դեռ նավթ կա

Մեծ Կովկասում սպառազինության ավելցուկը երբեք ոչ մի լավ բանի չի հանգեցրել

Ադրբեջանը «հպարտության» ևս մեկ պատճառ ունի. այս երկիրը ճանաչվել է աշխարհի ամենառազմականացված երկրներից մեկը: Բոնի կոնվերսիայի միջազգային ինստիտուտի կողմից կազմվող ամենամյա վարկանիշում Ադրբեջանը զբաղեցնում է 8-րդ հորիզոնականը: Գլխավոր ցուցանիշը, որի հիման վրա կազմվում է վարկանիշը, ռազմական ծախսերի հարաբերությունն է ՀՆԱ-ի մակարդակի նկատմամբ: ԱՄՆ-ն, որը մյուս բոլոր երկրներին աջակցում է ռազմական ծախսերի հարցում, ընդամենը 30-րդ հորիզոնականում է: Հաշվարկների ժամանակ հաշվի առնվող ևս մեկ ցուցանիշ է պահեստային զինծառայողների քանակությունը:

PanARMENIAN.Net - Վարկանիշի առաջին հորիզոնականում է Իսրայելը, ինչը զարմանալի չէ: Տպավորիչ է պահեստայինների քանակը, որոնք առնվազն մեկ ժամվա ընթացքում պատրաստ են ծառայել համապատասխան ստորաբաժանումներում: Իսրայելում կա մոտավորապես 400 հազար պահեստային:

Իսրայելին հաջորդում է Սինգապուրը: Բացարձակապես անհասկանալի է, թե քաղաք-պետության ինչին է պետք այդքան սպառազինություն: Սակայն, երևի, Չինաստանին մոտ ապրելը հանգիստ չի տալիս: Երրորդ հորիզոնականում է Սիրիան, 4-րդում` Ռուսաստանը, ինչը միանգամայն նորմալ է և բացատրության կարիք չունի: Ռուսաստանին հաջորդում է Հորդանանը, Կիպրոսը և Քուվեյթը, 8-րդ հորիզոնականում է Ադրբեջանը: Տասնյակը եզրափակում են Բահրեյնն ու Սաուդյան Արաբիան:

Վերադառնանք Ադրբեջանին: Այս տարի այդ երկրի ռազմական ծախսերը կազմել են 3.2 մլրդ դոլար, իսկ ՀՆԱ-ն` 67.5 մլրդ: Նախորդ տարի Ադրբեջանը 1.6 մլրդ դոլար արշողությամբ խոշորագույն ռազմական գործարք է կնքել Իսրայելի հետ: Բացի այդ, սպառազինության մեծ պարտիաներ են գնվել Ռուսաստանից և այլ երկրներից: Թե ում դեմ կռվելու համար է նախատեսված այս ամբողջ սպառազինությունը, միանգամայն հասկանալի է. ոչ միայն Հայաստանի, այլև Իրանի, եթե վերջինիս դեմ պատերազմն, այնուամենայնիվ, սկսվի: Նաև միանգամայն հասկանալի է, որ Լեռնային Ղարաբաղի դեմ պատերազմում այդքան սպառազինության կարիք չի լինի: Սակայն այն ուժերը, որոնք Ադրբեջանը վերածում են վառոդով լցված տակառի, մեծ ռիսկի են դիմում: Հանրապետությունում սոցիալական լարվածությունը կարող է ուղղվել հենց Ադրբեջանի դեմ: Հմուտ ձեռքերում այդ պայթյունը կարող է ուղղվել Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի դեմ: Ճիշտ է, էյֆորիայից հետո սթափություն կտիրի և այդ ամենը կարող է շրջվել Ալիևի կլանի դեմ:

Մինչ այդ, ինչպես բազմիցս գրել ենք, Ադրբեջանում նավթի հանույթը շարունակաբար անկում է ապրում: Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Մորնինգսթարը հայտարարել է, որ «Ազերի»-«Չիրագ»-«Գյունեշլի» նավթահանքերի պահուստները նվազելու են, իսկ էներգետիկ սեկտորի եկամուտներն արդեն կրճատվել են: Այս առնչությամբ նա ընդգծել է ադրբեջանական տնտեսության դիվերսիֆիկացման նշանակալիությունը: Անդրադառնալով նավթային սեկտորի զարգացմանը, դեսպանն ընդգծել է, որ առաջիկա 10 տարիների ընթացքում Ադրբեջանը պետք է ազատվի նավթագազային կախվածությունից: Այնպես որ Իլհամ Ալիևին, եթե նրա կլանը ևս 10 տարի իշխանություն ունենա, սնանկություն է սպասվում` ինչպես ֆինանսական, այնպես էլ բարոյական: Ամենայն հավանականությամբ Բաքուն բարեհաջող գնում է թանկարժեք խաղալիքներ` հաստատ իմանալով, որ առաջիկայում չի կարողանա գնել անգամ ԱԿ-47: Սա իհարկե չափազանցեցված է, սակայն ամեն ինչ մոտռավորապես այդպես է և վարկանիշում 8-րդ հորիզոնականը չպետք է որ դառնա Բաքվի համար հպարտության առարկա:

Հարկ է ասել նաև, որ Մեծ Կովկասում սպառազինության ավելցուկը երբեք ոչ մի լավ բանի չի հանգեցրել: Երբեք: Ոչ նրանց համար, ովքեր ձեռք են բերել սպառազինությունը, ոչ էլ նրանց` ովքեր մատակարարել են այն: Հանկարծ այնպես չստացվի, ինչպես երգում. «Մեր զրահը ամուր է և մեր տանկերն արագընթաց են», սակայն իրականում նահանջում էին մինչև Մոսկվա…

Կարինե Տեր-Սահակյան
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
19-րդ դարավերջին Կոստանդնուպոլսում գործող հիմնական ստուդիաները պատկանել են հենց հայ լուսանկարիչներին
Հետխորհրդային երկրների սահմանադրական բարեփոխումները հաճախ ընկալվում են որպես իշխանությունների վերարտադրման փորձ, թեև փոփոխությունները երբեմն դեմ են հենց նախաձեռնողների շահերին
ՌԴ-ում անբարենպաստ տնտեսական իրավիճակի պատճառով միգրանտների մի մասը կարող է վերադառնալ, դրամական փոխանցումներն էլ՝ կրճատվել
Լայնածավալ պատերազմ չկա, բայց խաղաղություն էլ չկա, առավել ևս մշտական գնդակոծությունների պայմաններում
 Ուշադրության կենտրոնում
Կողպված դարպասը. Անկարայում կազմակերպվող գիտաժողովի առանցքում Հայաստան-Թուրքիա սահմանի ապագան է

Կողպված դարպասը. Անկարայում կազմակերպվող գիտաժողովի առանցքում Հայաստան-Թուրքիա սահմանի ապագան է Խորհրդաժողովի ժամանակ կքննարկվի Թուրքիայի միակ փակ սահմանը, որն այդ կարգավիճակում է դեռևս 1993-ից

 Բաժնի այլ նյութերը
Հատուկ գործողությունը որպես դաս Բաքվին. Առաջնագիծը շուկա չէ և սակարկությունն այստեղ ավելորդ է Ղարաբաղը ցույց տվեց, որ վճռական գործողությունները նախապատվելի են երկար խոսակցություններից ու բազմամյա հռետորական հայտարարություններից
«Տոկոսի տակ». Որքան են վճարում վարկերի համար Հայաստանի ու այլ երկրների բնակիչները Ըստ Համաշխարհային բանկի, 2009-ին միջին տոկոսադրույքը եղել է 18,8%, 2010-ին` 19,2%, 2011-ին` 17,2%, իսկ 2013 թվականի արդյունքում կազմել է 16%
Ալիևը հավատո՞ւմ է աշխարհին հրամցվող «ադրբեջանական հանդուրժողականության մասին հեքիաթներին» Չգիտես ինչու Ալիևը «մոռացել է», որ ոչ այնքան վաղ անցյալում, պատմական չափանիշներով տառացիորեն դեռ երեկ, այդ «ընտանիքում», ինչպես նա է ասել, մարդու համար անհավանական դաժանությամբ հայերի զանգվածային ջարդեր են եղել