Մարտի 1-ի զոհերի հիշատակին զուգահեռ Հայաստանը կանգնած է հետընտրական փորձառության առաջ

Մարտի 1-ի զոհերի հիշատակին զուգահեռ Հայաստանը կանգնած է հետընտրական փորձառության առաջ

Իշխանությունների կողմից պետք է իրականացվի հետաքննություն` պարզելու համար, թե ովքեր են խախտել ընտրական օրենսգիրքը և խոչընդոտներ ստեղծել իրենց իսկ թեկնածուի համար

Մարտի 1-ին` Երևանում տասը զոհ տված հետընտրական ողբերգական խռովություններից հինգ տարի անց, տեղին է նշել, որ այսօրվա Հայաստանն այլևս համեմատելի չէ 2008-ի Հայաստանի հետ: Բոլոր քաղաքական ուժերն այսօր ներկայություն ունեն խորհրդարանում, կա հավաքների և մամուլի ազատություն, ընտրական օրենսգիրքը բարեփոխվել է Եվրախորհրդի Վենետիկի հանձնաժողովի առաջ քաշած դրույթների համաձայն, ընտրությունների տեխնիկական կազմակերպումը բարելավվել է, և ամենակարևորը՝ փողոցներում բռնություն չկա:

PanARMENIAN.Net - Բոլոր այս զարգացումները կարևոր են Եվրոպայի և Եվրահանձնաժողովի հետ Հայաստանի հարաբերությունների համար: Անցած տարի Եվրահանձնաժողովը ներգրավեց Հայաստանը երկրների այն փոքր խմբի մեջ, որոնք օգտվում են «ավելի շատ օգնություն ավելի շատ բարեփոխումների համար» սկզբունքից, և այժմ ձգտում է առաջիկա նոյեմբերին Վիլնյուսում կայանալիք Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովից առաջ ավարտին հասցնել Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու մասին համաձայնագիրը: Փետրվարի 18-ի ընտրությունների խնդիրն այն է, որ այդուհանդերձ խախտումներ եղան, և հասարակության ընդդիմադիր հատվածն այժմ հավատում է, որ այդ խախտումներն ազդել են ընտրությունների արդյունքի վրա՝ կասկածի տակ դնելով առաջին փուլում գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանի՝ 58,6% -ով տարած հաղթանակը:

Բոլոր ժողովրդավարական երկրներում դեռևս կարելի է հանդիպել այդպիսի որոշ «... դեպքեր», որպիսիք դիտորդներն են արձանագրել: Բայց հիմնական խնդիրը ոչ այնքան այն է, թե ԻՆՉ են նրանք գտնում, այլ դրա ծավալը: Միջազգային դիտորդական առաքելությունները ժխտել են, որ ընտրությունների արդյունքը կեղծվել է: Դրա համար ավելի քան 125.000 ձայն պետք է կեղծվեր. մինչ անգամ մի քանի հազար ձայնի կեղծումը սկանդալ է դառնում, բարձր որակավորում ունեցող միջազգային դիտորդական առաքելություններից և ոչ մեկը չի բացահայտել 125.000 քվեի ծավալով զանգվածային խախտումներ: Այնուամենայնիվ, քննադատող կամ ընդդիմադիր քաղաքացու հայացքով Հայաստանում բազմաթիվ կեղծված ընտրություններ կարելի է հիշել և այս անգամ էլ Հայաստանի ընտրական օրենսգրքի խախտումների հարյուրավոր դեպքերի մասին լսելիս բնական է զգոն լինելն ու հավատ չընծայելը: Դժվար կարող է լինել նաև միջազգային դիտորդներին հավատալը, երբ փաստում են, որ վարչական ռեսուրսի շահագործման և ընտրողներին ահաբեկելու հաստատված դեպքերը բավարար զգալի չեն ընտրությունների արդյունքները կեղծելու համար: Օգտագործելով այս տրամադրությունները՝ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը փետրվարի 19-ին պնդեց, որ հավաքել է 80% ձայն, այսինքն՝ իր արդյունքներից 635.000-ով ավելի: Ազնվորեն եմ ասում, Հայաստանյան իշխանությունները պետք է օժտված լինեն գերբնական ուժով, եթե նրանց հաջողվել է կեղծել երկրի գրեթե յուրաքանչյուր երկրորդ քվեն (ընտրություններից առաջ և այդ օրը) և այս ամենը թաքցնել հարյուրավոր փորձառու եվրոպացի դիտորդներից: Բացի այդ, վերջերս TNS-ի կողմից անցկացված հարցման արդյունքները, որոնք ստացվել են խստագույն արտաքին հսկողության, որակի վերահսկման և թափանցիկության պայմաններում և ազդեցություն չեն կրել ձայները վաճառելու, ընտրողներին վախեցնելու, քվեաթերթիկների լցոնման կամ սխալ հաշվարկի որևէ դեպքից, շատ մոտ էին ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին:

Հիմա՞ ինչ

Ես հավատում եմ Րաֆֆի Հովհաննիսյանին, երբ ասում է, որ չի ուզում տեսնել բռնություն կամ հեղափոխություն: Նրա քարոզարշավի ոճը նույնպես շատ առողջ էր Հայաստանի ժողովրդավարության համար և նրա հետընտրական շարունակական շրջերթը այդ ոճի մեկ այլ օրինակ է, որ հասնում է հասարակությանը: Լավ և ուշադրության արժանի է այն, որ նույնիսկ գյուղական բնակավայրերում ապրողները զգում են, որ առանց վախենալու կարող են մասնակցել նմանատիպ հանրահավաքների: Այնուամենայնիվ, ես հիմա դժվարանում եմ հասկանալ, թե որն է մարտավարությունը, որովհետև նա հայկական քաղաքականությանը ծանոթ է բավական երկար ժամանակ հասկանալու համար, որ ոչ ոք ի վիճակի չէ պարզապես «համոզել» իշխանություններին զիջելու նախագահությունը, որ նման բան պատահելու հավանականությունը մոտ է զրոյին, այն դեպքում երբ դիտորդական առաքելությունների արձանագրությունները և ընտրությունների արդյունքներն այդքան հստակ են: Բացի այդ, մինչև հիմա նրա արած հանրային հայտարարությունները շատ անորոշ են, ինչպես մարդկանց ուղղված կոչ առանց տեսանելի նպատակի կամ ճանապարհի: Վտանգ կա, որ նրա ներկայիս պայքարը հասարակության հիասթափված հատվածի մոտ միայն հույս կարթնացնի, որ նա չի կարող արդարացնել: Միաժամանակ դա ավելի է խորացնում հանրային անվստահությունը և դժգոհությունը, նպաստում է արտագաղթի աճին և թուլացնում երկիրը ներսից ու դրսից: Մեր հանդիպումներից ես գիտեմ, որ դա, ըստ էության, հակառակն է, ինչ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը կցանկանար Հայաստանին և ինչին անձամբ հավատում է: Տեսնենք, թե ինչպիսի զարգացումներ կգրանցվեն առաջիկա շաբաթների ընթացքում. գուցե սա բնական քաղաքական հակակշիռ է՝ ճնշելու համար իշխանություններին, որպեսզի ավելի շատ բարեփոխումներ կատարեն, միաժամանակ լավ միջոց՝ փրկելու սեփական դեմքը և խուսափելու պարտվածի կերպարից: Ի դեպ, ես համարում եմ, որ նա բացարձակապես պարտված չէ, քանի որ կարողացավ կառուցել միավորված ընդդիմության աջակցություն, ինչը դեռ երեք ամիս առաջ փորձագետների մեծ մասն անհնար կհամարեր: Այժմ իրատեսական մարտավարություն կարող է համարվել դրա վերափոխումը կայուն քաղաքական շարժման, որն արդեն շուտով իսկապես կարող է հաղթել ընտրություններում: Նոր տարվա տոների և ընտրությունների օրվա միջև ժամանակը բնականաբար բավարար չէր նմանատիպ շարժում ձևավորելու համար:

Այժմ իշխանությունների կողմից պետք է իրականացվի հիմնավոր հետաքննություն` պարզելու համար, թե ովքեր են խախտել ընտրական օրենսգիրքը և այդ կերպ խոչընդոտներ ստեղծել իրենց իսկ թեկնածուի` Սերժ Սարգսյանի համար: Իրական քննությունների և դատավարությունների համար շարժառիթ կարող է լինել այն, որ որոշ դեպքերում հնարավոր է գտնել այնպիսի հանցագործների, ովքեր գործող նախագահին վնասելու քաղաքական մտադրություններ են ունեցել: Ամեն դեպքում նախագահն իր սեփական ճամբարը որոշ չափով մաքրելու կարիք ունի, եթե ցանկանում է, որ այդ ճամբարն ուժեղ լինի երկարաժամկետ հեռանկարում: Բացի դրանից, նախագահը հայտարարել է, որ այժմ կենտրոնանալու է տնտեսական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների վրա, և որքան շատ հաջողություններ նա գրանցի այդ բարեփոխումների ուղղությամբ, այնքան մեծ հարգանք կկարողանա վայելել ոչ միայն իր ընտրողների, այլև ողջ հայության շրջանում: Այդպիսով առաջիկա հինգ տարիները առաջ կտանեն Հայաստանը 2008-ի մարտի 1-ի ցածր նշաձողից, և փոփոխությունները կարող են այնքան հիմնարար լինել, որ դառնան անշրջելի և տեսանելի բոլորի համար:

Հայաստանի Եվրոպացի Բարեկամներ կազմակերպության Գլխավոր քարտուղար, դոկտոր Մայքլ ՔԱՄԲԵՔ
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
ՌԴ-ում անբարենպաստ տնտեսական իրավիճակի պատճառով միգրանտների մի մասը կարող է վերադառնալ, դրամական փոխանցումներն էլ՝ կրճատվել
19-րդ դարավերջին Կոստանդնուպոլսում գործող հիմնական ստուդիաները պատկանել են հենց հայ լուսանկարիչներին
Ղարաբաղը ցույց տվեց, որ վճռական գործողությունները նախապատվելի են երկար խոսակցություններից ու բազմամյա հռետորական հայտարարություններից
Լայնածավալ պատերազմ չկա, բայց խաղաղություն էլ չկա, առավել ևս մշտական գնդակոծությունների պայմաններում
 Ուշադրության կենտրոնում
Հայաստանում ԱՄՆ նոր դեսպանի թեկնածությունը հաստատվել է

Հայաստանում ԱՄՆ նոր դեսպանի թեկնածությունը հաստատվել է Միլզը դեմ է ԵՏՄ-ին Հայաստանի միանալու որոշմանը, սակայն, կարծում է, որ Հայաստանն ամերիկյան ներդրումների ավելի մեծ ծավալի կարիք ունի

 Բաժնի այլ նյութերը
Բիրմինհեմի համալսարանը երկու օրով դարձել էր Հարավային Կովկասի և Արցախի շուրջ քննարկումների հարթակ Բիրմինհեմի համալսարանը հեղինակավոր և բաց հարթակ է բոլոր նրանց համար, ով ասելիք ունի
Սահմանադրական շրջադարձ. Հետխորհրդային երկրների տատանումները նախագահական և խորհրդարանական կառավարման միջև Հետխորհրդային երկրների սահմանադրական բարեփոխումները հաճախ ընկալվում են որպես իշխանությունների վերարտադրման փորձ, թեև փոփոխությունները երբեմն դեմ են հենց նախաձեռնողների շահերին
«Տոկոսի տակ». Որքան են վճարում վարկերի համար Հայաստանի ու այլ երկրների բնակիչները Ըստ Համաշխարհային բանկի, 2009-ին միջին տոկոսադրույքը եղել է 18,8%, 2010-ին` 19,2%, 2011-ին` 17,2%, իսկ 2013 թվականի արդյունքում կազմել է 16%