Սպորտի մյուս կողմը. Հայկական ձյուդո` դպրոցների բացակայությունից մինչև 40 հազար դրամ աշխատավարձ

PanARMENIAN.Net - Արդյունքն էլ չուշացավ, և արդեն 2003 թվականին Արմեն Նազարյանը մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունում արժանացավ բրոնզե մեդալի:

Հայկական ձյուդոն, սակայն, այս տարիների ընթացքում ունեցավ միայն երկու դեմք` Նազարյան ու Հովհաննես Դավթյան: Այս մարզիկները շատ հաջող են հանդես եկել ինչպես Եվրոպայի, այնպես էլ աշխարհի առաջնություններում ու Գավաթի խաղարկություններում, հռչակվել չեմպիոններ ու նվաճել տարբեր կարգի մեդալներ: Նրանք երկուսն էլ մասնակցել են ինչպես Պեկինի, այնպես էլ Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերին:

Սակայն վերջին ժամանակներս պատկերը փոխվել է: Ոչ միայն այս երկու մարզիկները, այլև հայ մյուս ձյուդոիստները մեծահասակների առաջնություններում չեն կարողանում մրցանակային տեղեր գրավել: Այս տարի մեր ձյուդոիստները ձախողեցին Եվրոպայի առաջնությունը. միայն Նազարյանը կարողացավ հաղթել մեկ մրցակցի, մյուսները պարտվեցին առաջին իսկ գոտեմարտում:

Խնդիրները շատ են ու բազմազան: PanARMENIAN.Net ը զրուցեց Հայաստանի ձյուդոյի ֆեդերացիայի փոխնախագահ, միջազգային կարգի մրցավար Դավիթ Խիթարյանի և Հայաստանի մեծահասակների հավաքականի գլխավոր մարզիչ Տիգրան Բաբայանի հետ:

Թիմում բացերը շատ են, որոնք պետք է շտկվեն.

«Շատ բացեր ունենք, որոնք պետք է շտկվեն: Այսօր թիմի հիմնական կորիզը կազմում են երիտասարդ մարզիկները, ովքեր իրենց տարիքային խմբում արդյունք են ցույց տվել և արդեն հրավիրվել են մեծահասակների հավաքական: Բացի այդ, մեր մարզաձևում փոխվել են կանոնները: Կա մարզիկ, ով շուտ է հարմարվում, մի ուրիշը` ոչ, որոշներն էլ ընդհանրապես չեն հարմարվում: Որպես հավաքականի մարզիչ ասեմ, որ մեր տղաներն ունեն հոգեբանական խնդիրներ` կապված հենց այդ կանոնների փոփոխության հետ: Նրանց մոտ վախ է առաջանում հնարք կատարելու, բռնվածքների հետ կապված, մտածում են` նկատողություն չստանան ու, այսպես ասած, աչքները վախենում է»,- նշեց Բաբայանը:

Ըստ նրա, իրենք պետք է աշխատեն հոգեբանական ու տակտիկական խնդիրների վրա, փոխեն մարտավարությունը, որպեսզի կարողանան հաղթանակի հասնել:

Խիթարյանը, հավելելով Բաբայանին, ասաց, որ թիմի հետ հոգեբան չի աշխատում, մարզիչը նաև հոգեբանի դերում է հանդես գալիս:

«Իրականում ամեն ինչ կախված է մարզիկից, եթե նա չի հավատում իր հաղթանակին, նույնիսկ աշխարհի լավագույն հոգեբանը չի կարող օգնել նրան: Մարզիկին հոգեբանորեն պատրաստում են մարզիչները, որոնք շատ լավ են ճանաչում իրենց սաներին: Իսկ եթե մեր թիմերն ունենան հոգեբաններ, ապա նրանք ոչ թե մրցումներից առաջ պետք է զրուցեն տղաների հետ, այլ միշտ պետք է լինեն թիմի հետ»,- կարծում է նա:

Նախապատրաստական առաջին փուլում պետք է բացահայտվեն նոր անուններ.

Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերից հետո մարզիկներն աստիճանաբար սկսում են պատրաստվել Ռիո դե Ժանեյրոյի խաղերին: Ֆեդերացիաները կազմում են քառամյա ցիկլի պլանները, թիմում ընդգրկում են նոր անդամների: Ձյուդոյի ֆեդերացիան ևս նախապատրաստական շրջանը բաժանվել է փուլերի ու դրանցից առաջինը փնտրտուքների շրջանն է` նոր ձյուդոիստների, թիմում առկա խնդիրների և թերությունների հայտնաբերումը:

«Իհարկե, ցանկալի կլիներ, որ այս շրջանում էլ մեդալներ լինեին, բայց գերակա խնդիրը սա չէ: Մենք անընդհատ նոր ուժեր ենք ընդգրկում: Եթե նախորդ Օլիմպիական ցիկլում մենք հիմնական շեշտը դրել էինք երկու ձյուդոիստների վրա` Արմեն Նազարյանի և Հովհաննես Դավթյանի, ապա հիմա փորձարկում ենք բոլոր նրանց, ովքեր հավաքականի հիմնական հավակնորդներն են, բոլորին տրվում է հնարավորություն ընդգրկվել կազմի մեջ, որն արդեն մյուս տարվանից կսկսի նախապատրաստվել Օլիմպիական ցիկլին»,- պարզաբանեց Խիթարյանը:

Ըստ ֆեդերացիայի փոխնախագահի, ամբողջ գումարը ծախսվում է 18-20 հոգու վրա, ինչն էլ, բնականաբար, չի հերիքում:

Պետությունը պետք է շահագրգռված լինի մարզաձևերի զարգացմամբ, պետք է լինի պետական մոտեցում.

Ձյուդոյի ֆեդերացիան պետությունից ստանում է 71 մլն դրամ, ինչը, ըստ Խիթարյանի, հենակետային մարզաձևերին տրամադրվող գումարից ամենաքիչն է:

Համեմատության համար նշենք, որ Վրաստանի պատանիների հավաքականի բյուջեն կազմում է 180 հազար եվրո, իսկ Ռուսաստանի ողջ բյուջեն 46 մլն եվրո է:

«Դժվար է առանց մեծ ներդրումների արդյունք սպասել: Մենք Հայաստանում չունենք բավարար նյութատեխնիկական բազա, չունենք նույնիսկ ձյուդոյի մեկ մասնագիտացված դպրոց: Սրանք խնդիրներ են, որոնք միայն ֆեդերացիայինը չեն, պետք է լինի պետական մոտեցում»,- նշեց նա:

Ըստ նրա, մյուս երկրներում մանկապատանեկան դպրոցների երեխաները պատրաստվում են ոչ թե ֆեդերացիայի, այլ մարզադպրոցի և քաղաքապետարանի հաշվին, իսկ Հայաստանում սա մի տոկոս էլ չի կազմում:

«Նույնիսկ Երևանից Գյումրի կամ Վանաձոր գործուղման գումարը չի տրամադրվում: Իսկ այլ երկրներում ամեն ինչ դպրոցների հաշվին է արվում, մինչև այն պահը, երբ մարզիկը հասնում է այն մակարդակին, որ Եվրոպայից կամ էլ աշխարհից մեդալ է նվաճում: Սա արդեն դառնում է ֆեդերացիայի խնդիրը»,- ավելացրեց նա:

Ձյուդոյի ֆեդերացիան բացի պետական միջոցներից փորձում է գումարներ հայթհայթել նաև տարբեր հովանավորներից. «Սակայն մենք միայն պետական միջոցներն ենք կարողանում պլանավորել: Օրինակ, մեր մարզիչները ստանում են մոտավորապես 40 հազար դրամ: Անզեն աչքով իսկ նկատելի է, որ այդքան գումար ստացող մարդը չի կարող ապահովել իր ընտանիքի բարեկեցությունը: Չկան մասնագիտացված դպրոցներ: Գնացեք գյուղեր ու կտեսնեք, որ ընդհանրապես դպրոցներ չկան, իսկ լավ մարզիկները հենց գյուղերից են դուրս գալիս: Քաղաքի երեխան այնքան զբաղմունք ունի, որ շատ դժվար է նրան հասցնել շատ բարձր մակարդակի: Պետությունը պետք է շահագրգռված լինի մարզաձևի զարգացման մեջ, մարզիկը, նրա մարզիչը չպետք է ունենան խնդիրներ»:

Ձյուդո մարզաձևի մյուս խնդիրները PanARMENIAN.Net ը ձեր ուշադրությանը կներկայացնի հաջորդ շաբաթ: