Հայաստանը և Թուրքիան այնքան հեռու են իրարից, որքան երկու տարի առաջ

Վաշինգտոնում կարծում են, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը կդառնա Պետդեպարտամենտի և նախագահ Օբամայի հաղթանակը դիվանագիտական և տնտեսական ձախողումների ընդհանուր ֆոնի վրա

2 տարի առաջ Ցյուրիխում ԱՄՆ, Ռուսաստանի և ԵՄ հսկայական ճնշման տակ ստորագրվեցին հայ-թուրքական Արձանագրությունները: Եվ այսօր նախկինի նման ստորագրված փաստաթղթերն այդպես էլ մնացին թղթի վրա, ավելին, Թուրքիան հնարավոր ամեն ինչ անում է Արձանագրությունները թաղելու համար: Պետք է, որ ասել, որ դա նրան որոշ չափով հաջողվում է նաև Հայաստանի աջակցությամբ:

PanARMENIAN.Net - Հայաստանը որպես այդ նախագծում ամենաքիչը շահագրգռված կողմ, արեց իրենից կախված ամեն ինչ, Արձանագրություններն ուղարկեց Սահմանադրական դատարան երկրի Սահմանադրությանը դրանց համապատասխանությունը պարզելու համար: Նախագահ Սերժ Սարգսյանն աննախադեպ շրջագայության կազմակերպեց արտասահմանյան երկրներ` հայկական սփյուռքի կարծիքը պարզելու համար: Վաշինգտոնում կարծում են, որ հայ-թուրքական Արձանագրությունները հաղթանակը կդառնա Պետդեպարտամենտի և նախագահ Օբամայի հաղթանակը դիվանագիտական և տնտեսական ձախողումների ընդհանուր ֆոնի վրա, որոնք ցնցում են Ամերիկան: Ինչ ասես արժի «արաբական գարունը», որն ԱՄՆ-ը սկզբից ինչպես միշտ անտեսեց, իսկ հետո խառնվեց Լիբիայում ընթացող քաղաքացիական պատերազմին: Ներկա պահին Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը բոլորովին չի տրամադրում ինչ-որ սահմանների բացման, առավել ևս՝ հայ-թուրքական: Բանը նույնիսկ Բաքվի դիրքորոշման մեջ չէ, որը Հայաստանի հետ կապված ամեն ինչ ընդունում է որպես իր հասցեին հարձակում: Բանը օրեցօր ավելի արյունահեղ դարձող պատերազմի մեջ է Թուրքիայի կառավարության և երկրի քուրդ բնակչության միջև, որը բնակվում է հենց Հայաստանի հետ սահմանի մոտ: Նույնիսկ եթե պատկերացնել, որ սահմանը կբացվի, ապա նախօրոք կարելի է հաշվի առնել հետևյալ քայլերը. Թուրքիան անհապաղ կհայտարարի, որ հայերն աջակցում են քուրդ գրոհայիններին և առանց խնդիրների կսկսի սահմանամերձ օպերացիա, ինչպես դա արդեն արվում է Հյուսիսային Իրաքում: Ոչ մի երաշիք չկա, որ Անկարան կհարգի Հայաստանի ինքնիշխան տարածքը և չի սկսի թվացյալ քուրդ գրոհայինների հետապնդում: Հենց դա էլ զսպող գործոններից մեկն է, որոնց մասին բարձրաձայն չեն խոսում, բայց այն կա: Մեկ այլ լուրջ խնդիր է տնտեսական էքսպանսիան: Եթե փակ սահմանի դեպքում Հայաստանը հեղեղում են թուրքական տեքստիլը, շինանյութերը, կենցաղային տեխնիկան, ապա սարսափելի է նույնիսկ պատկերացնելը, թե ինչ կլինի, եթե բեռնատար ֆուրգոնները դեպի Հայաստան ճանապարհի վրա ծախսեն ոչ թե 15, այլ 4 ժամ… Այդ առումով շատ ուսանելի է Վրաստանի օրինակը, որտեղ թուրքական ընկերություններն արմատախիլ են արել վրացական արտադրողին:

Հայաստանում պետք է հստակ պարզաբանեն, որ սահմանի ողջ երկայնքով տեղակայված են թուրքական ռազմաբաներ և դրանք ուղղված են բնականաբար հայերի և քրդերի վրա: Դա իրականություն է, որի հետ չի կարելի հաշվի չնստել: Իսկ բոլոր խոսակցություններն այն մասին, որ եթե Թուրքիային ընդունեն ԵՄ, ապա Երևանին շահավետ է բաց սահմանը, որովհետև Եվրոպան ավելի մոտ կլինի, ոչ այլ ինչ են, քան դատարկաբանություն և վտանգն անտեսելու ցանկություն: Եվրամիությունում Թուրքիային չեն սպասում և նրան այնտեղ չեն կանչում, համենայն դեպս քանի դեռ Ֆրանսիայի նախագահը Նիկոլյա Սարկոզին է: Եվրոպական երկրները, երևում է, սկսել են հասկանալ, թե ինչ կլինի Եվրոպայի հետ մահմեդականների, առաջին հերթին թուրքերի անկանոն հոսքի դեպքում:

Այնուամենայնիվ, շահագրգիռ կողմերը չեն թողնում հայ-թուրքական գործընթացը վերակենդանացնելու փորձերն այն հույսով, որ երկրներն ամեն դեպքում կկարողանան պայմանավորվել: Եվ բոլորովին հաշվի չեն առնվում անհաղթահարելի արգելքները՝ Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելը և ղարաբաղյան հակամարտությանը չմիջամտելը: Երևանը և Անկարան հիանալի գիտեն, որ Թուրքիան կամ պետք է «հաշտվի սեփական պատմության հետ» կամ հարաբերությունների կարգավորումը գրեթե անիրական կդառնա: Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կառավարությունն այնքան է խոսել «Ղարաբաղի հարցում ադրբեջանական ժողովրդի հետ համերաշխության մասին», որ նահանջի տեղ չկա: Միակ բանը, որ կարող է շարժել գործընթացը մեռյալ կետից, Մերձավոր Արևելքի ձևափոխումն է, որտեղ Էրդողանն արդեն տեղ չի ունենա:

Կարինե Տեր-Սահակյան
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
Աշխարհի խոշոր քաղաքներում շարժ չկա
COVID-19-ը բերել է դավադրապաշտության բումի ամբողջ աշխարհում
Կյանքն առանց «կո»-ով սկսվող բառի
Տեսախցիկը դեպի տառապողն ու խոցելին ուղղելիս ուզում ես կարեկցանք դնել գործիդ մեջ
 Ուշադրության կենտրոնում
Մերկելը տնային կարանտինում է. Նրան պատվաստած բժիշկը կորոնավիրուսով էր վարակված

Մերկելը տնային կարանտինում է. Նրան պատվաստած բժիշկը կորոնավիրուսով էր վարակված Գերմանիայի կանցլերն առաջիկա օրերին պարբերաբար կորոնավիրուսի թեստ կհանձնի

 Բաժնի այլ նյութերը
Մտածիր ինչպես Մասկը 7 գիրք, որ կերտեցին SpaceX-ի ու Tesla-ի հիմնադրին
Ինչպես չգիրանալ կարանտինի պայմաններում Անվճար մարզվելու լավագույն app-երը
PANտիսթրես Կյանքն առանց կորոնավիրուսի