99. Ցեղասպանության տարելիցին նվիրված ֆիլմի ցուցադրություն, բեմադրություն, ջահերով երթ, մոմավառություն ու ցույց

99. Ցեղասպանության տարելիցին նվիրված ֆիլմի ցուցադրություն, բեմադրություն, ջահերով երթ, մոմավառություն ու ցույց

PanARMENIAN.Net - Լոս Անջելեսում կներկայացվի Հայոց ցեղասպանության 99-րդ տարելիցին նվիրված «Լռության հարցում կեղծիք, արդարությունը ցնցվում է» խորագրով բեմադրությունը: Արդեն 6-րդ տարին է արվեստագետները, հայ համայնքը և մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպությունները հավաքվում են միասին հարգանքի տուրք մատուցելու անցյալին և հայտարարություն անելու ի լուր աշխարհի հայ ժողովրդի ոգու տոկունության մասին:

«Սիրիայի հայկական Քեսաբ բնակավայրում տեղի ունեցող վերջին իրադարձություններից բոլոր հայերը, և աշխարհի ազնիվ մարդիկ շատ անհանգստացած են: Իսկ Հայոց ցեղասպանության՝ 99 տարի շարունակ ժխտելն ընդգծում է, թե որքան կարևոր է այսօր այն ճանաչելը: Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանն աշխարհին ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ ավելի լավ է ամեն ինչ քողարկել, քան դեմ առ դեմ կանգնել անցյալի հետևանքներին, ուստի սոցիալական ԶԼՄ-ներն անհասանելի դարձնելով` փորձում է ծածկել ճշմարտությունը»,- նշել է ուդահար Անդրյու Կզիրյան, «Ասբարեզին» հղումով գրում է Panorama.am-ը:

Ցեղասպանության 99-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների շարքում ապրիլի 23-ին Մասաչուսեթսի Ուորքեսթեր (Worcester) հանրային գրադարանում կցուցադրվի «Լռության սպիերը» վավերագրական ֆիլմը: Փաստագրական ֆիլմում ներկայացվում է, թե ինչպես են հայրն ու դուստր մեկ դար լռություն ու ժխտողականությունն սահմանն անցել իրենց ընտանիքի ողբերգական անցյալի հետ հաշտվելու համար: Ֆիլմը բացահայտում է ժամանակակից հայերի վրա ցեղասպանության ազդցությունը և այն հալածանքների ուղին, որի միջով հայ ժողովրդը շարունակվում է անցնել առ այսօր:

Հայոց ցեղասպանության ժխտումը և անտեղյակությունն են ստիպել Գլասթերի 63-ամյա բնակիչ Նուբար Ալեքսանյանին և նրա 25-ամյա դուստր Էբին վավերագրական ֆիլմ նկարահանել, որը պատմում է Հայոց ցեղասպանության հետ Ալեքսանյանների ընտանիքի կապի և անձնական ողբերգության մասին: Հարյուր տարի և երեք սերունդ լռությունից հետո 63 -ամյա Նուբար Ալեքսանյանը և Էբին սկսել են ուսումնասիրել և նախապատրաստվել ճանապարհորդությանը դեպի իրենց պատմական հայրենիք:

Առաջիկա մի քանի օրերի ընթացքում Հայոց ցեղասպանության հիշատակի արարողություններ տեղի կունենան Գլենդելում: Շաբաթվա կարևոր միջոցառումը կլինի Ալեքս թատրոնում, որի ժամանակ տեղացի ուսանողների կողմից կբեմադրվի հայկական ավանդական պարեր և երգեր, հիմնական զեկուցողը կլինի ինժեներ Մաուրիս Միսաք Քելեչյանը (Maurice Missack Kelechian), ում գիտական հետազոտությունների շնորհիվ բացահայտվել են Բեյրութ -Լիբանանի մոտ Անթուրայի հայկական որբանոցում հայ երեխաների հանդեպ ցուցաբերվող դաժանությունների մասին փաստերը:Գլենդելում հայկական ակումբները, ավագ դպորցները նույնպես կհիշատակեն Հայոց ցեղասպանության 99-րդ տարելիցը, կլինեն նաև մոմավառության արարողություններ:

Փասադենայում հայկական համայնքը նույնպես հիշատակի արարողություն է կազմակերպելու, իսկ Լոս Անջելեսում էլ Թուրքիայի հյուպատոսության առջև բողոքի ակցիա կանցկացվի:

Վերադառնանք Երևան. Հայոց ցեղասպանության 99-րդ տարելիցի կապակցությամբ ՀՅԴ Հայաստանի Երիտասարդական միությունը և «Նիկոլ Աղբալյան» ուսանողական միությունը ապրիլի 23-ին կազմակերպելու են ջահերով ավանդական երթը, որը կմեկնարկի Ազատության հրապարակից ժամը 19:30-ին:Երթի մասնակիցները նաև նամակ են հանձնելու ՀՀ նախագահին` պահանջելով ետ կանչել Հայաստանի Հանրապետության ստորագրությունը 2009 թվականի հայ-թուրքական արձանագրություններից:

Հայոց ցեղասպանություն

Հայոց ցեղասպանությունը, որն իրագործվել է Օսմանյան կայսրությունում 1915-1923թթ., XX դարի առաջին ցեղասպանությունն էր, որի նախաձեռնողները երիտթուրքերն էին: Ցեղասպանության ժամանակ ոչնչացվեց վեց հայկական վիլայեթների բնակչությունը` մոտ 1,5 մլն հայ: Եվս կես միլիոնը սփռվեց աշխարհով մեկ` սկիզբ դնելով հայկական Սփյուռքին:

Դեռևս Ցեղասպանության իրագործման տարիներին` 1915-23թթ. տերությունները ընդունեցին հայերի կոտորածը դատապարտող բանաձևեր: ԱՄՆ-ն երեք անգամ (1916, 1919, 1920) նմանատիպ բանաձևեր է ընդունել, սակայն դա չկասեցրեց Օսմանյան կայսրության գործողությունները: 1915թ. Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Ռուսաստանը հանդես եկան համատեղ հռչակագրով` դատապարտելով հայերի բնաջնջումը:

Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչվել և դատապարտվել է աշխարհի շատ երկրների և ազդեցիկ միջազգային կազմակերպությունների կողմից: Պաշտոնապես առաջինը Հայոց ցեղասպանությունն ընդունել և դատապարտել է Ուրուգվայը 1965թ.: Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են նաև Եվրոպայի Խորհուրդը, Եվրախորհրդարանը, ՄԱԿ-ի խտրականության կասեցման և փոքրամասնությունների պաշտպանության կանխարգելման ենթահանձնաժողովը, ՄԱԿ-ի ռազմական հանցագործությունների գծով հանձնաժողովը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը: Հայերի ոչնչացումը պաշտոնապես ցեղասպանություն են ճանաչել Ֆրանսիան, Գերմանիան, Իտալիան, Բելգիան, Շվեդիան, Նիդերլանդները, Շվեյցարիան, Ռուսաստանը, Լեհաստանը, Լիտվան, Հունաստանը, Սլովակիան, Կիպրոսի Հանրապետությունը, Լիբանանը, Ուրուգվայը, Արգենտինան, Վենեսուելան, Չիլին, Կանադան, Վատիկանը, Ավստրալիան, ԱՄՆ-ի 44 նահանգները:

Բելգիայում և Շվեդիայում Հայոց ցեղասպանության ժխտման համար քրեական պատասխանատվություն է սահմանված (45 հազար եվրո տուգանքից մինչև 1 տարվա ազատազրկում): 2006թ. հոկտեմբերի 12-ին Ֆրանսիայի խորհրդարանն օրինագիծ ընդունեց, որի համաձայն Հայոց ցեղասպանության ժխտումը կքրեականացվի, ինչպես Հոլոքոսթը:

Ժամանակակից Թուրքիան ժխտում է Հայոց ցեղասպանության պատմական փաստը և վարում է այդ փաստի ժխտման ներքին և արտաքին քաղաքականություն: Թուրքական պետության գործողությունները ներկայացվում են որպես «բռնագաղթ»` հայերի անվտանգությունն ապահովելու նպատակով: Հայոց ցեղասպանության ճանաչման անհրաժեշտության մասին խոսում են միայն առանձին թուրք մտավորականներ, որոնց թվում են պատմաբան Թաներ Աքչամն ու Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Օրհան Փամուկը:

Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են Ուրուգվայը, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Լիտվան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ նահանգների մեծ մասը, Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի Ազգային խորհուրդը, Կանադայի խորհրդարանի Համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը, ինչպես նաև Վատիկանը, Եվրախորհրդարանը և Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը:

Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման մասին Արձանագրություններ

Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման մասին Արձանագրությունները ստորագրվել են 2009թ. հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխում: Արձանագրությունները ստորագրել են Հայաստանի եւ Թուրքիայի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանը եւ Ահմեդ Դավութօղլուն` Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, ՌԴ-ի եւ Շվեյցարիայի ԱԳՆ ղեկավարների ներկայությամբ: Շվեյցարիան որպես միջնորդ է հանդես գալիս հայ-թուրքական բանակցություններում 2007թ. ի վեր: Ըստ փաստաթղթերի, երկրների միջեւ պետք է հաստատվեն դիվանագիտական հարաբերություններ եւ պետք է բացվի 1993թ. ի վեր փակ հայ-թուրքական սահմանը: Հունվարի 12-ին Հայաստանի Սահմանադրական դատարանն Արձանագրությունները Հայաստանի Սահմանադրությանը համապատասխան ճանաչեց: ՍԴ որոշման մեջ Արձանագրությունների վերաբերյալ ոչ մի նախապայմաններ չկան, քանի որ դա հակասում է վճռի կայացման սահմանված կանոնին: ՍԴ որոշման համաձայն Հայ-թուրքական արձանագրությունները համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանն ու Հայաստանի Անկախության մասին հռչակագրին:

 Ուշագրավ
«140.000 բնակչություն ունեցող հայկական փոքր պետությունը պատերազմի մշտական ռիսկի պատճառով 25.000 զինվոր ունի»,- գրում է նա
«Հարաբերություններն Իրանի մահմեդականների և հայ քրիստոնյաների միջև միշտ դրական զարգացում են ունեցել»,-ասել է նա
Ամերիկացի համանախագահը նշել է, որ ՀՀ կառավարությունն արդեն կայացրել է որոշումը, և ինքը հարգում է այն
Ըստ նախագահի մամուլի խոսնակի, Սահմանադրական բարեփոխումներով զբաղվող հանձնաժողովն իր ստեղծումից մինչ օրս մեծածավալ ու հիմնարար աշխատանք է կատարել