Թուրքիայի ԱԳ նախարարն ապատեղեկատվություն է տարածում

Թուրքիայի ԱԳ նախարարն ապատեղեկատվություն է տարածում

PanARMENIAN.Net - Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանի հայտարարությունը «1915 թվականի ողբերգական իրադարձությունների մասին, որոնք հանգեցրին Անատոլիայի հայերի տեղահանմանը Օսմանյան Թուրքիայում Առաջին համաշխարհայինի տարիներին», հասավ նպատակին: Այդ մասին հայտարարել է Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ահմեդ Դավութօղլուն: Ինչպես գրում է Today’s Zaman-ը, նախարարը նշել է, որ հայտարարությունն առաջին հերթին հասցեագրված էր հայերին, ոչ թե այլ ժողովրդներին:

«Մեր վարչապետի հայտարարությունը դրական արդյունք ունեցավ: Ճանաչվեց, որ այդ հարցում թուրք ժողովուրդը պատմական քայլ կատարեց երկխոսության ու բարեկամության ուղղությամբ: Ուղերձը հասցեագրված էր հայերին: Դա շատ մարդասիրական հայտարարություն էր: Հայկական կազմակերպությունների արձագանքը չափազանց դրական էր: Հայտարարությունը հասավ նպատակին», -ասել է Դավութօղլուն Անկարայում՝ հավելելով, որ հիմնվելով ընդհանուր պատմական հենքի վրա, երկու կողմերը կարող են քննարկել նոր ապագայի հաստատման ուղիները:

«Թուրքիայի վարչապետը Թուրքիայի ձեռքը մեկնեց Հայաստանին, մերձեցնելու համար մեր սրտերն ու մտքերը: Եթե հայտարարությունը պատասխան ստանա, մենք կկարողանանք միասին կառուցել ապագան, եթե ոչ՝ մենք կվերադառնանք նախկին իրավիճակին», -ասել է Դավութօղլուն:

Հավելենք, որ եթե Ահմեդ Դավութօղլուն չնկատեց հայկական կողմի ծայրահեղ բացասական վերաբերմունքն Էրդողանի հայտարարության հանդեպ, ապա դա արդեն Թուրքիայի խնդիրն է: Եվ հազիվ թե ԱԳ նախարարի խոսքերն այն մասին, թե «հայտարարությունը հասավ նպատակին», համապատասխանեն իրականությանը:

Իր ելույթի վերջում Դավութօղլուն չգիտես ինչու հիշեց ASALA-ի մասին ու հայտարարեց. «Թուրք ժողովուրդը ներողություն է ակնկալում Հայաստանից թուրք դիվանագետների սպանությունների համար»: Այս գերցինիկ արտահայտությանը դժվար է ինչ-որ բան ավելացնել, քանի որ Դավութօղլուն հիանալի գիտի, թե ինչի համար են սպանել թուրք դիվանագետներին հայ վրիժառուները:

Ապրիլի 23-ին Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանը հանդես է եկել հայտարարությամբ նվիրված Հայոց ցեղասպանության տարելիցին: Հայտարարության մեջ մասնավորապես ասվում է. «Օսմանյան կայսրության թուրք, քուրդ, արաբ, հայ և այլ ազգությունների քաղաքացիների համար, անկախ նրանց կրոնական ու ազգային պատկանելությունից, բարդ շրջան էր, լի դառը իրադարձություններով:

Անընդունելի է 1915 թվականի իրադարձություններն որպես պատրվակ ու Թուրքիայի հետ քաղաքական դիմակայության առարկա օգտագործելը: Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրադարձությունները մեր բոլորիս ընդհանուր ցավն են: Ողբերգական իրադարձությունները պետք է դիտարկվեն «արդար հիշողության» տեսակետից: Այնպիսի անմարդկային իրադարձությունները, ինչպիսին մարդկանց վերաբնակեցումն է, չպետք է խոչընդոտ դառնան թուրքերի ու հայերի միջև հարաբերությունների հաստատման համար:

Թուրքիայի Հանրապետությունը 1915 թ. իրադարձությունները գիտական առումով հետազոտելու համար մի միասնական պատմաբանների հանձնաժողով ստեղծելու կոչ արեց: Այդ առաջարկը դեռ ուժի մեջ է: Թուրք, հայ և միջազգային պատմաբանների համատեղ հետազոտությունը մեծ դեր կունենա 1915 թվականի իրադարձությունների լուսաբանման ու պատմության ճիշտ մեկնաբանության գործում: Ուստի մենք բացել ենք մեր բոլոր արխիվները հետազոտողների համար: Մեր արխիվներում այսօր պահպանվող հարյուր հազարավոր փաստաթղթերը ներկայացված են պատմաբանների ուսումնասիրությանը: Թուրքիան, վստահորեն նայելով ապագային, միշտ աջակցել է գիտական ու համակողմանի հետազոտություններին՝ պատմության ճիշտ ընկալման համար: Հույսով և հավատով, որ նմանատիպ սովորություններ ու ավանդույթներ ունեցող հին ժողովուրդները, որոնք միևնույն, բարդ աշխարհագրական տարածքին են պատկանում, կարող են միասին ու արժանի կերպով հիշել իրենց անցյալն ու կորուստները: Մենք ցանկանում ենք, որ 20-րդ դարի սկզբին զոհված հայերի հոգիները խաղաղությամբ հանգչեն, իսկ նրանց թոռներին հայտնում ենք մեր ցավակցությունը: Մենք հիշում ենք Օսմանյան կայսրության բոլոր քաղաքացիներին, ինչ կրոն էլ նրանք դավանեն և ինչ ազգության էլ պատկանեն, որոնք զոհվեցին այդ շրջանում նման պայմաններում: Թող հանգչեն խաղաղությամբ»:

Աշխարհահռչակ շանսոնյե, հայ գաղթականների զավակ Շառլ Ազնավուրը հայտարարել է, որ Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Էրդողանը հայ ժողովրդից «ներողություն» խնդրելու իրավունք չունի, նա պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը: Ամերիկայի Հայ Դատի հանձնախմբի (ANCA) գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանը ի պատասխան Էրդողանի հայտարարության «1915 թվականի իրադարձությունների մասին», նշել է. «Ժամանակի հետ ավելի հաճախ հայտնվելով միջազգային մեկուսացման մեջ՝ Անկարան փորձում է նենգափոխել ժխտողականության էությունը: Վարչապետ Էրդողանն իր ելույթում ապարդյուն փորձ է անում խուսափելու Հայոց ցեղասպանության համար պատասխանատվությունից՝ ներկայացնելով կոտորածը որպես չլուծված հակամարտություն հայերի ու թուրքերի միջև: Բայց ոչ փաստերը, ոչ որևէ օրենք աշխարհում չի հաստատում նրա այդ գաղափարը: Փաստը մնում է փաստ՝ Էրդողանի հայտարարությունը դաժան ու ցինիկ հնարք է և ցույց է տալիս, թե ինչպես է Թուրքիան խոչընդոտում արդարադատության իրացմանը Հայոց ցեղասպանության հարցում»:

Կարինե Տեր-Սահակյան / PanARMENIAN.Net
 Ուշագրավ
Միլզը դեմ է ԵՏՄ-ին Հայաստանի միանալու որոշմանը, սակայն, կարծում է, որ Հայաստանն ամերիկյան ներդրումների ավելի մեծ ծավալի կարիք ունի
Ըստ նախագահի, Ցեղասպնության զոհերին նվիրված հուշարձանը կխանգարի ՄԱԿ գրասենյակի «հանգիստ աշխատանքին»
Ավելի վաղ եկեղեցի այցելելու համար հայերը ստիպված էին այլ հավատքի եկեղեցիներ հաճախել կամ էլ ուղևորվել Շարժա
Արցախից ստացված տեղեկություններով՝ ադրբեջանական կողմը նաև ականանետեր է կիրառել