Ադրբեջանական նավթը՝ ԼՂ դեմ պատերազմում

Ադրբեջանական նավթը՝ ԼՂ դեմ պատերազմում

Socar-ը ֆինանսավորել է պատերազմը Շվեյցարիայից

Ադրբեջանի պետական Socar նավթային ընկերությունը, որի եկամտի երեք քառորդը գոյանում է շվեյցարական մասնաճյուղերից, կարևոր դերակատարում է ունեցել Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի տարած հաղթանակում, գրում է շվեյցարական 24heures-ը։

PanARMENIAN.Net - Socar-ը Շվեյցարիայում ամենահայտնի նավթային ընկերություններից է, ամբողջ երկրի տարածքի մոտ 200 բենզալցակայանում վաճառում է վառելիք, շոկոլադ և կրուասան։ Ժնևում տեղակայված թրեյդինգային դուստր ընկերության միջոցով՝ Ադրբեջանի պետական ընկերությունը զբաղվում է համաշխարհային շուկայում ադրբեջանական նավթահումքի վաճառքով․ սա խաղաղ ժամանակ, իսկ սեպտեմբերի 27-ից Socar-ը ևս պատերազմել է, գրում է շվեյցարական 24heures-ը։

Ադրբեջանից ղեկավարվող ընկերության Facebook-ի էջից Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ընթացքում Հայաստանի դեմ ատելության խոսք է հնչեցվել՝ հորդորելով «կանգնեցնել հայկական ֆաշիզմն ու հայերի հարձակումը»։

Շվեյցարական լրատվամիջոցի վերլուծաբան Մարկուս Հեֆլիգերն իր հոդվածում նման բացահայտ մասնակցությունը զարմանալի է համարում։

«Հազվադեպ է պատահում, որ առևտրային որևէ ընկերություն մի գիշերում վերափոխվի պատերազմի գործիքի։ Հազվադեպ է նաև, որ օտարերկրյա պետական որևէ ընկերություն այսքան ամուր կապեր ունենա Շվեյցարիայի հետ։ Socar-ի եկամտի երեք քառորդը գոյանում է Շվեյցարիայում։ Ավելին, Socar-ը Շվեյցարիայում ավելի շատ եկամուտ է ստանում, քան Ադրբեջանում»,- գրել է նա։

Երկու առանցքային դուստր ձեռնարկություն՝ Շվեյցարիայում

2019-ին Socar-ի՝ $48 մլրդ-ի հասնող տարեկան հասույթի 76%-ը գոյացել է Շվեյցարիայում, 2018-ին այդ թիվը հասել է 84%-ի։ Այս եկամտի հիմնական մասը գոյանում է երկու դուստր ընկերությունից․ առաջինը Ցյուրիխում գործող «Սոկար Էներջի Շվեյցարիա» ՍՊԸ-ն է, երկրորդը՝ Ժնևում գործող և նավթային առևտրով զբաղվող «Սոկար Թրեյդինգն» է։

«Սոկար Թրեյդինգն» աշխարհում ադրբեջանական նավթի վաճառքով զբաղվող ամենամեծ ընկերությունն է և ունի մոտ 100 աշխատակից։

2019-ի տվյալներով՝ ընկերության հասույթը $36 մլրդ-ի է հասել։ Ըստ աղբյուրների՝ այդ ընկերությունն է ապահովում Շվեյցարիայում Socar-ի եկամտի 95%-ը։ Հետո «փողերը հոսում են» Բաքու։

Երկու դուստր ընկերությունները պատկանում են Ադրբեջանի կառավարության կողմից 100% վերահսկվող մայր ընկերությանը, իսկ Ադրբեջանի եկամտի 57%-ը գոյանում է նավթի վաճառքից։

«Այս երկնային մանանան հնարավորություն է տվել ստեղծել թուրքական ԱԹՍ-ներով և իսրայելական հրթիռներով զինված ժամանակակից բանակ։ 45 օր տևած պատերազմից հետո այս զենքերը թույլ տվեցին Ադրբեջանին հայերի դեմ հաղթանակ տանել և վերանվաճել ԼՂ-ի զգալի մասն ու հարակից շրջանները»,- եզրակացնում է հոդվածագիրը։

Ո՞րն է Socar-ի ներդրումն ադրբեջանական պատերազմում․ բացատրում է Բաքվում գործող վերլուծական կենտրոններից մեկի տնտեսագետ Գուբաթ Իբադօղլուն

«Ադրբեջանի բյուջեի մոտ 6%-ն առանց միջնորդի գոյանում է պետական նավթային ընկերությունից և շվեյցարական դուստր ընկերություններից։ Ավելին, պետեկամուտների 47%-ը գոյանում է նավթային պետական «Սոֆազ» հիմնադրամից»,- նշել է նա։

Մյուս կողմից «Սոկար Էներջի Շվեյցարիայի» ղեկավար Էդգար Բախմանը հայտարարում է, թե իրենք քաղաքականացված չեն։

«Socar-ը «շատ շվեյցարական» ընկերություն է և ոչ մի կապ չունի քաղաքականության հետ»,- ասել է Բախմանը։

Մի անմատչելի ընկերություն

Քիչ բան է հայտնի «Սոկար Թրեյդինգի» և «Սոֆազ» հիմնադրամի հարաբերություններից։ Ընկերությունը հրաժարվել է մեկնաբանել հարցը՝ արդյոք վաճառում են հիմնադրամի նավթը։

«Այս անթափանցիկությունը բնորոշ է Ադրբեջանի նավթային ոլորտին»,-նշում է Իբադօղլուն` խոսելով նաև կոռուպցիոն մեծ ռիսկի առկայության մասին։

«Թրասնփարենսի Ինթըրնեյշընըլ» հակակոռուպցիոն կազմակերպության կոռուպցիայի դասակարգման համաձայ՝ Ադրբեջանը 198 երկրի շարքում գրավում է 126-րդ տեղը։ 2017-ին Ադրբեջանը նաև դադարեցրել է իր անդամակցումն Արդյունահանող ընկերությունների թափանցիկության նախաձեռնությանը (Extractive Industries Transparency Initiative), որը պարտադրում է նավթարդյունաբերող երկրներին զեկույց հրապարակել իրենց շահույթի մասին։

Իբադօղլուի կարծիքով՝ Socar-ի ներսում ևս թափանցիկություն չկա։ 2019թ․ ընկերությունը հրապարակել է $650 մլն-ի շահույթի մասին տվյալներ, որն «իսկապես շատ քիչ է» $48 մլրդ եկամուտ ունեցող ընկերության համար։ Օրինակ, հայտնի չէ նաև, թե ինչ գնով է Բաքվի մայր ընկերությունն իր ժնևյան դուստր ընկերությանը վաճառում նավթը։

Շվեյցարիան՝ որպես փորձնական շուկա

Շվեյցարիան ադրբեջանական ընկերության համար փորձնական շուկա է, և այն շարունակաբար բազմազանություն է ներդնում ծառայություններում։ Այնուամենայնիվ, համեմատության համար անհրաժեշտ է նշել, որ թեև Socar-ի տարբերանշանը կրող 200 բենզալցակայանից գոյացած շահույթը համեստ է, «Սոկար Էներջի Շվեյցարիան» նույնպես իր շահույթները չի հրապարակում։

«Փոխարենը Բաքվում Socar-ը «հերոսացնում» է բանակում ներգրավված իր աշխատակիցներին։ Որոշ աշխատակիցներ նույնիսկ Socar-ի անունն են դաջել հայերից նվաճած տարածքների վրա։ Ռազմական մարտահրավեր հիշեցնող քայլ, որը հակասում է «շատ շվեյցարական ընկերություն» անվանը»,- եզրափակում է հոդվածագիրը։

Պատերազմից 2 օր անց՝ նոյեմբերի 12-ին շվեցարական Le Matin-ը հոդված էր հրապարակել այդ երկրի ու Ադրբեջանի ունեցած քաղաքական ու տնտեսական կապերի մասին։

Այստեղ ևս չեն մոռացել կապի գլխավոր հանգույցի՝ Socar-ի մասին։

«Կշնորհավորի՞ Շվեյցարիան Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին Լեռնային Ղարաբաղում Հայաստանի դեմ տարած հաղթանակի համար․ հավանաբար՝ ոչ։ Բայց Բաքվի ղեկավարության հաղթանակն այս պատերազմում մասամբ նաև Շվեյցարիայի շնորհիվ է, որը 2000-ականների սկզբից այդ երկրի տնտեսական ու քաղաքական դաշնակիցն է, մասնավորապես՝ Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության՝ Socar-ի զարգացման կոնտեքստում»,- գրել էր լրատվամիջոցը։

 Ամենաընթերցվողը բաժնում
Նոր քաղաքականության ռիսկերն ու հնարավորությունները
Լիբանանը՝ պայթյունից 6 օր անց
Վրացական ռեֆորմների կնքահայրը՝ արդարություն վերականգնելու փորձերի մասին
 Ուշադրության կենտրոնում
Հետազոտություն․ Բրիտանական շտամը չի ծանրացնում Covid-19-ի ընթացքը, բայց ավելի վարակիչ է

Հետազոտություն․ Բրիտանական շտամը չի ծանրացնում Covid-19-ի ընթացքը, բայց ավելի վարակիչ է Այդ են վկայում The Lancet Infectouse Diseases և The Lancet Public Health հանդեսներում հրապարակված հետազտությունների արդյունքները

 Բաժնի այլ նյութերը
«Տառականը» ընդդեմ երեք կնոջ Բելառուսում ընտրությունները կարող են ավարտվել հեղափոխությամբ կամ արյունով
Մամեդյարովի գլխավերևում սև ամպեր են կուտակվել Ադրբեջանի ԱԳՆ-ում ձերբակալություններ են
Ինչ դիտել շաբաթ-կիրակի 10 տեսանյութ, որ կլցնեն ձեր հանգստյան օրերը