15 ապրիլի 2008 - 19:47 AMT
ՀՈԴՎԱԾ
Ռազմական ծախսերի ավելացումը մինչեւ $2 մլրդ. Ադրբեջանին հաղթանա՞կ կբերի
Ադրբեջանին մոտ 10 տարի է պետք, որպեսզի բանակ ստեղծի` պատրաստ պայքարելու եւ, ինչը եւս կարեւոր է, հաղթելու գերագույն հրամանատարի հրամանով
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի վերջին ռազմատենչ հայտարարությունները, ամենայն հավանականությամբ, ուղված են Հայաստանի եւ միջազգային հանրության ահաբեկմանը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման հարցում: Ընդ որում, պաշտոնական Բաքուն շարունակում է պնդել, որ հարցը ուժով կլուծի, «ոչ մեկի վրա ուշադրություն չդարձնելով»: Ալիեւի հիմնական փաստարկը ռազմական բյուջեի ավելացումն է, որը 2008 թվականին կհասնի $2 մլրդ-ի: Գումարը, իրոք, մեծ է. ամբողջ հարցը նրանում է` ինչի վրա է այն ծախսվելու:
Եթե այն ծախսվելու բանակի վերազինման եւ պատրաստման վրա, ապա Ադրբեջանին մոտ 10 տարի է պետք, որպեսզի բանակ ստեղծի` պատրաստ պայքարելու եւ, ինչը եւս կարեւոր է, հաղթելու գերագույն հրամանատարի հրամանով: Թե ինչի համար են պայքարելու, այլ հարց է. զինվորները նման դեպքերում հրամաններ են կատարում: Կա մեկ այլ, ավելի հեշտ եղանակ. այդ 2 միլիարդը ծախսել վարձու զինվորների վրա: Ինչով է դա ավարտվել առաջին անգամ, Իլհամ Ալիեւը պետք է որ հիշի: Եւ ոչ մի երաշխիք չկա, որ սկսելով երկրորդ պատերազմը` Ադրբեջանը չի կորցնի եւս մի քանի շրջան: «Հիմնական հարցը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորումն է եւ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության վերականգնումը: Այդ ուղղությամբ դիվանագիտական եւ քաղաքական քայլերը շատ հաջող էին»,- ընդգծել է պետության ղեկավարը: Որպես ապացույց ադրբեջանական ղեկավարը ներկայացրել է ՄԱԿ-ի ԳՎ-ում ընդունված բանաձեւը` «Ադրբեջանական օկուպացված տարածքներում իրավիճակի մասին», չնայած, որ ԵԱՀԿ Մինկսի խմբի համանախագահները, որոնք հանդիսանում են գերտերություններ, ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամներ, դեմ են քվեարկել այդ բանաձեւին: «Ինչի՞ մասին է դա խոսում: Դա խոսում է մեր ուժի մասին:Ադրբեջանը երբեք զիջումների չի գնա իր տարածքային ամբողջականության հարցում: Արդբեջանը կկարգավորի հակամարտությունը իր օգտին»,- հայտարարել է Ի. Ալիեւը, գրում են ադրբեջանական ԶԼՄ-ները:
Մինչ դեռ, ռուս քաղաքագետ Զուրաբ Տոդուայի կարծիքով, ԱՄՆ-ն չեն աջակցի Ադրբեջանին Լեռնային Ղարաբաղը վերադարձնելու հարցում: «Չնայած բազամթիվ տարբեր բառեր են լինելու: Սակայն դրան քիչ չէին եւ նախկին տարիներին: Տարածքների բռնազավթումը ադրբեջանցիների ցավն է: Սակայն դա քիչ է հետաքրքրում այլ պետություններին: Դուք ինձնից լավատեղյակ եք, որ բոլոր պաշտոնական հանդիպումներին ԱՄՆ-ի եւ արեւմտյան երկրների ներկայացուցիչները անպայման կրկնում են, որ «Ղարաբաղի խնդրի կարգավորումը հնարավոր է միայն խաղաղ ճանապարհով»: Նրանք շատ են վախենում ռազմական գործողությունների վերսկսումից տարածքներում, որտեղ մեծ գումարներ են ներդրված նավթահանքերի եւ խողովակատարերի գործում: Հենց այդ պատճառով է, որ անկախ նրանից` կլինի Ադրբեջանը ՆԱՏՕ-ի անդամ, թե ոչ, Արեւմուտքն իր ողջ ազդեցությունը կօգտագործի, որպեսզի թույլ չտա Բաքվին ռազմական ճանապարհով վերադարձնել վերահսկողությունը Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ»,- ասել է նա Day.az-ին տված հարցարույցում:
Սակայն դեռեւս կարծես չի երեւում, որ Ադրբեջանում որեւէ մեկի կարծիքը հաշվի առնեն, եթե այն տարբերվում է պաշտոնական Բաքվի դիրքորոշումից: Այսպես, հաստատվել է պաշտպանական պատվերների պետական ծրագիրը, որը ենթադրում է 2008 թվականին պաշտպանական նշանակության 80 եւ ռազմական այլ 444 անուն արտադրանքի պատրաստում:
Սակայն պետության ղեկավարից ետ է մնում պաշտպանության նախարար Սաֆար Աբիեւը, ով կոչ է արել «միջազգային հանրությանն ու կազմակերպություններին ուժեղացնել ազդեցության միջոցները օկուպանտ-պետություն Հայաստանի վրա Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը հասնելու համար` հետագայում ծանր բացասական գործընթացների ծագումից խուսափելու նպատակով»:
Ադրբեջանի նախագահի հայտարարությունները, ամենայն հավանականությամբ, կարելի է դիտարկել որպես նախապատրաստություն նախագահական ընտրություններին` նշանակված հոկտեմբերի 15-ին: Եւ չնայած Իլհամ Ալիեւի այլընտրանք գոյություն չունի, իսկ եթե ավելի ճշգրիտ, բոլոր հակառակորդները վարկաբերկված են կամ գտնվում են Ադրբեջանից դուրս, ապա նման հայտարարությունները կարելի է համարել «նիզակի ճոճում», ինչը լավ հետեւանքներ չի ունենում: