«Արցախ Միության» նախագահ Արտակ Բեգլարյանը հուլիսի 22-ին պատասխան մեկնաբանություն է թողել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի գրառման տակ, որով նա Truth Social հարթակում հրապարակել էր Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ելույթից հատված, որը վերջինս ունեցել էր հայաթափված Շուշիում։

Նա հորդորել է Թրամփին «չլեգիտիմացնել բռնապետին, ով անչափելի տառապանք և ավեր է հասցրել մի հին քրիստոնյա ազգի, հայտնում է Panorama.am-ը։

Պատասխանում, մասնավորապես, նշված է. «Պարո՛ն նախագահ, խորը հարգանքով ստիպված եմ արտահայտել իմ ցավն ու մտահոգությունը կապված Ձեր որոշման հետ՝ տարածել մի տեսանյութ, որտեղ հանդես է գալիս Իլհամ Ալիևը՝ մեր ժամանակների ամենահանցագործ և բռնապետական առաջնորդներից մեկը։

Խնդրում եմ հաշվի առնել հետևյալ կարևոր փաստերը․

1. Ալիևը իրականացրել է ցեղասպանություն և մարդկության դեմ հանցագործություններ՝ ուղղված Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) բնիկ քրիստոնյա հայ ժողովրդի դեմ՝ հանգեցնելով ավելի քան 100,000 մարդու բռնի տեղահանությանը 2023թ. սեպտեմբերին։ Այս գործընթացը լայնորեն ճանաչվել է որպես էթնիկ զտում։
2. 2024թ. հոկտեմբերի 23-ին Դուք անձամբ այս գործողությունները անվանեցիք «էթնիկ զտում» և «բռնի տեղահանում»՝ խոստանալով քայլեր ձեռնարկել դրանց հետևանքները վերացնելու համար։ Այդ խոսքերը հաշվի առնելով՝ ո՞վ էր այդ հանցագործությունների իրականացնողը, եթե ոչ հենց այն մարդը, ում տեսանյութը Դուք հիմա տարածում եք։
3. Ալիևը խոշտանգում է հայ քաղաքացիական անձանց և ռազմագերիներին՝ միայն նրանց ազգային և կրոնական ինքնության համար, ինչպես փաստագրված է միջազգային անկախ կազմակերպությունների կողմից։ Սրանք քաղաքական մեղադրանքներ չեն, այլ փաստագրված մարդու իրավունքների խախտումներ։
4. Ալիևի հրամանով բազմաթիվ հայկական եկեղեցիներ և մշակութային հուշարձաններ ոչնչացվել, պղծվել կամ աղավաղվել են՝ նպատակ ունենալով վերացնել տարածաշրջանի բազմադարյա քրիստոնեական հայկական ժառանգությունը։
5. Ալիևը հրապարակայնորեն կոչ է արել ադրբեջանցի երիտասարդներին ատել հայերին, կառուցել է գազանային «ռազմավարի պուրակ»՝ ծաղրելով զոհված հայ զինվորներին, և համակարգված կերպով ատելություն է սերմանում դպրոցներում և հանրային դիսկուրսում։
6. Նրա զորքերը ոչ միայն գրավել են Արցախը, այլև ներխուժել են Հայաստանի ինքնիշխան տարածք՝ բացահայտ սպառնալով նոր ագրեսիայով խաղաղ և ժողովրդավար հարևանի դեմ։
7. 2020թ. հոկտեմբերի 26-ին Ալիևը Ձեր վարչակազմին խոստացավ հրադադար, սակայն ընդամենը ժամեր անց կոպիտ կերպով խախտեց այն՝ խափանելով խաղաղության Ձեր ջանքերը նախընտրական շրջանում։
8. Ձեր տարածած ելույթը հնչեցվել է օկուպացված Շուշիում՝ Արցախի ամենասուրբ և պատմական հայկական քաղաքներից մեկում։ Տասնամյակներ շարունակ ԱՄՆ օրենսդիրները և վարչակազմերը ճանաչել են Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը, այդ թվում՝ Շուշիում։

Պարո՛ն նախագահ, ոՈրպես Ալիևի ցեղասպան գործողությունների զոհ և որպես իմ տեղահանված ժողովրդի ձայն՝ հարգանքով հորդորում եմ Ձեզ․ մի՛ լեգիտիմացրեք մի բռնապետի, ով անչափելի տառապանք և ավեր է հասցրել մի հին քրիստոնյա ազգի։

Փոխարենը խնդրում ենք՝ մնալ հավատարիմ Ձեր իսկ խոսքին՝ օգնելով դադարեցնել բռնությունը և էթնիկ զտումը։ Մեր ժողովուրդը շարունակում է հույս ունենալ, որ Միացյալ Նահանգները, և հատկապես Դուք, կկանգնեք արդարության, ազատության և ճշմարտության կողքին։

Մենք խնդրում ենք Ձեր աջակցությունը հետևյալ ուղղություններով՝

° Մեր ժողովրդի անվտանգ, արժանապատիվ և կայուն վերադարձին մեր հայրենիք,

° Մեր վտանգված կրոնական և մշակութային ժառանգության պաշտպանությանը,

° Ադրբեջանի բանտերում պահվող հայ պատանդների ազատմանը,

° Ադրբեջանում պետական հովանավորչությամբ տարածվող հակահայ ատելության և ֆաշիստական քարոզչության վերացմանը։

Խնդրում ենք, թույլ մի տվեք, որ «խաղաղության» բռնապետական հռետորաբանությունը մթագնի մեր ժողովրդի իրական և շարունակվող ողբերգությունը»։

Ադրբեջանը 2023–ի սեպտեմբերի 19-ին Արցախի դեմ լայնամասշտաբ հարձակում է իրականացրել՝ ամբողջությամբ զանգվածային հրետակոծության տակ առնելով երկիրը։ Արդյունքում մեկ օր անց՝ սեպտեմբերի 20-ին ԱՀ իշխանություններն ընդունել են ռուսական խաղաղապահ առաքելության հրամանատարության առաջարկը կրակի դադարեցման վերաբերյալ՝ համաձայնվելով Բաքվի պայմաններին՝ ՊԲ զինաթափում և Արցախի Հանրապետության լուծարում։ Սեպտեմբերի 24-ից արցախցիների բռնի տեղահանում է սկսվել, 100,000–ից ավելի մարդ է բռնի տեղահանվել Հայաստան: Ըստ որոշ տվյալների, Արցախում մոտ 20 հայ է մնացել։ Սեպտեմբերի 28–ին ԱՀ նախագահ Սամվել Շահրամանյանը հրամանագիր է ստորագրել ԱՀ լուծարման մասին, որը ուժի մեջ է մտել 2024–ի հունվարի 1–ից։