Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հրավիրված է Երևանում կայանալիք Եվրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) հերթական հանդիպմանը: Թուրքիայից դեռևս պաշտոնական հստակեցում չի եղել՝ արդյոք Էրդողանը կմասնակցի Երևանում նախատեսված հավաքին:
«Դեռ վաղ է ասել՝ արդյո՞ք Էրդողանը կմասնակցի։ Մասնակիցների ցուցակը դեռևս վերջնականապես չի որոշվել։ Նրա մասնակցությունը պարզ կդառնա առաջիկա օրերին»,- ասել է ԵՄ պաշտոնյան, գրում է Factor.am-ը BBC-ի թուրքական ծառայության վրա հղումով:
Եթե Էրդողանը չմասնակցի, ապա Թուրքիան չի ներկայացվի, քանի որ գործող կանոններով մասնակցել կարող են միայն պետությունների և կառավարությունների ղեկավարները, իսկ նախարարական կամ ավելի ցածր մակարդակի ներկայացվածություն չի ընդունվում։
«Ապագայի կառուցում. միասնություն և կայունություն Եվրոպայում» խորագրով հանդիպումը նախագահելու են Եվրամիության Խորհրդի ղեկավար Անտոնիո Կոշտան և Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Խորը աշխարհաքաղաքական վերափոխումների փուլում կազմակերպված այս հանդիպման առանցքային ուղղությունները ներառել են ժողովրդավարական կայունության ամրապնդումը, կապերի խորացումը, ինչպես նաև տնտեսական և էներգետիկ անվտանգության ուժեղացումը, ինչպես ներկայացվել է
Թուրքիան մասնակցել է առաջին գագաթնաժողովին, որը անցկացվել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում։ Էրդողանը ներկա է եղել նաև 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին Բուդապեշտում և 2025 թվականի մայիսի 16-ին Տիրանայում կազմակերպված հանդիպումներին։ Միաժամանակ, չնայած նրան, որ նա հրավիրված է եղել 2023 թվականին Իսպանիայում և Մոլդովայում, ինչպես նաև 2024 թվականին Միացյալ Թագավորությունում և 2025 թվականին Դանիայում անցկացված նիստերին, դրանց չի մասնակցել։
BBC-ն ընդգծել է, որ այս հանդիպումն առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ համընկել է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերի ժամանակաշրջանին։ Եվրամիությունը, որը աջակցել է երկու երկրների միջև լիարժեք կարգավորմանը, գնահատել է, որ «հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացում այս կայուն ընթացքն արտացոլում է տարածաշրջանում արմատավորվող ավելի լայն դրական դինամիկան»։ ԵՄ գնահատմամբ՝ այդ զարգացումները կարևոր դեր ունեն երկարաժամկետ խաղաղության և կայունության ապահովման համար։
Հրավերներ են ուղարկվել 48 երկրի ղեկավարներին, և ակնկալվել է, որ ներկա կլինեն ԵՄ բոլոր 27 անդամ պետությունները։ Թուրքիայից բացի, հրավիրվածների թվում ընդգրկվել են Ալբանիան, Անդորրան, Ադրբեջանը, Բոսնիա և Հերցեգովինան, Վրաստանը, Միացյալ Թագավորությունը, Շվեյցարիան, Իսլանդիան, Չեռնոգորիան, Կոսովոն, Հյուսիսային Մակեդոնիան, Լիխտենշտեյնը, Մոլդովան, Մոնակոն, Նորվեգիան, Սան Մարինոն, Սերբիան և Ուկրաինան։
BBC-ն նշել է, որ այս հավաքի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ առաջին անգամ հրավիրվել է եվրոպական մայրցամաքից դուրս գտնվող երկրի ղեկավար։ Մասնակիցների շարքում լինելու է Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին, որը վերջերս ուշադրության կենտրոնում է եղել ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների և գլոբալ կարգի վերաբերյալ իր դիրքորոշումների պատճառով։
«Եվրոպան և Կանադան պարզապես համախոհ գործընկերներ չեն. միասին մենք կառուցում ենք համաշխարհային դաշինք՝ խաղաղությունը, համատեղ բարգավաճումը և բազմակողմանիությունը պաշտպանելու համար»,- նշել է Կոշտան՝ անդրադառնալով Քարնիին ուղղված հրավերին։
Ռուսաստանը և Բելառուսը չեն ընդգրկվել մասնակցողների ցանկում՝ ակնհայտ պատճառներով։
Եվրոպական քաղաքական համայնքը ստեղծվել է 2022 թվականին՝ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի նախաձեռնությամբ։ Այն գործում է որպես ոչ ֆորմալ հարթակ, որտեղ լայն աշխարհագրական ընդգրկում ունեցող երկրների առաջնորդները հնարավորություն ունեն փոխանակել տեսակետներ և զարգացնել շփումները։ Հանդիպումները կազմակերպվում են տարին երկու անգամ՝ ռոտացիոն սկզբունքով․ մեկ անգամ ընտրվում է ԵՄ անդամ պետություն, մեկ անգամ՝ ոչ անդամ երկիր։ Երևանյան հավաքից հետո հաջորդ հանդիպումը նախատեսվում է անցկացնել Իռլանդիայում՝ 2026 թվականի նոյեմբերին։
