// IP Marketing video - START// IP Marketing video - END
Ինչու է Թուրքիան նոր առճակատման մեջ մտել Եվրոպայի հետ

Ինչու է Թուրքիան նոր առճակատման մեջ մտել Եվրոպայի հետ

Թուրք-եվրոպական հարաբերությունների վատթարացման նոր շրջանը

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Նիդերլանդների ղեկավարությանն անվանել է նացիստների և ֆաշիստների հետնորդներ: Ավելի վաղ Թուրքիայի նախագահը նույն որակումն էր տվել Գերմանիայի իշխանություններին: PanARMENIAN.Net-ը ներկայացնում է, թե ինչը դարձավ թուրք-եվրոպական հարաբերությունների վատթարացման պատճառ 2017-ի մարտին:

PanARMENIAN.Net - Թուրքիայի և Նիդերլանդների միջև առճակատման պատճառ են դարձել հոլանդական իշխանությունների գործողությունները, որոնք ընդդիմացան Թուրքիայի ԱԳ նախարարի այցին երկիր: Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն մտադիր էր մարտի 11-ին մասնակցել Ռոտերդամում կայանալիք տեղաբնակ թուրքերի հանրահավաքին և քարոզել հօգուտ Թուրքիայում ապրիլի 16-ին կայանալիք սահմանադրական հանրաքվեի, սակայն նրա ինքնաթիռին թույլ չեն տվել վայրէջք կատարել: Իսկ Թուրքիայի ընտանեկան գործերի նախարար Ֆաթմա Բեթյուլ Սայեն Քայան փորձել է ցամաքով մուտք գործել Նիդերլանդներ հանրահավաքին մասնակցելու նպատակով, սակայն հոլանդական ՆԳՆ-ն փակել է ճանապարհը, իսկ նրան հայտարարել են «անցանկալի օտարերկրացի» և արտաքսել են երկրից:

Հոլանդիայի ոստիկանությունը ցրել է բողոքի ցույցը Ռոտերդամում Թուրքիայի դեսպանատան մոտ, որը վերաճել է անկարգությունների: 12 մարդ բերման է ենթարկվել: Հավաքվածները բողոքում էին Չավուշօղլուի այցը երկիր արգելելու դեմ:

Դա ագրեսիվ արձագանք ստացավ Թուրքիայում: Ստամբուլում կայացած հանրահավաքում Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հայտարարեց, որ Նիդերլանդների ղեկավարները նացիստների և ֆաշիստների հետնորդներ են և սպառնաց պատասխան միջոցներ ձեռնարկել: Թուրքիայի ԱԳՆ-ն անցանկալի է հայտարարել Նիդերլանդների դեսպանի վերադարձը երկիր արձակուրդից հետո:

«Հոլանդիա, տեսնենք, թե այսուհետ ինչպես են ձեր ինքնաթիռները ժամանելու Թուրքիա: Ես խոսում եմ դիվանագետների, ոչ թե շարքային քաղաքացիների մասին», - Ստամբուլում սպառնացել է էրդողանը:

Մարտի սկզբին Էրդողանը նույն բովանդակության հայտարարություններ է արել նաև եվրոպացի այլ քաղաքական գործիչների հասեցին:

Մարտի 5-ին Էրդողանը դատապարտել է Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելին Եվրոպայի թուրք դեմոկարտների միության հանրահավաքն արգելելու համար: Նա հայտարարել է, թե «նրանց գործողությունները ոչնչով չեն տարբերվում նացիստների մեթոդներից»:

Էրդողանի այդ հայտարարությունը լայն արձագանք է ստացել աշխարհում և հայտնվել է ԶԼՄ-ների ուշադրության կենտրոնում: Գերմանիայի կանցլեր Մերկելն ասել է, որ այդպիսի հայտարարությունները «ոչ մի արդարացում չեն կարող ունենալ»:

Ակնհայտ է, որ Էրդողանը գոհ է եվրոպացի քաղաքական գործիչների դեմ «հականացիստական հռետորաբանության» կիրառման արդյունքներից:

Թուրքիան հանրաքվեին ընդառաջ

Փորձագետները կարծում են, որ Էրդողանի վարքագիծը կապված է ապրիլի 16-ին Թուրքիայում կայանալիք հանրաքվեի հետ, որտեղ քվեարկության է դրվելու Թուրքիայի սահմանադրության մեջ փոփոխությունների հարցը, որոնք ենթադրում են անցում խորհրդարանականից նախագահական կառավարմանը: Անկարան այդ կապակցությամբ մի շարք հանրահավաքներ է կազմակերպում մի եվրոպական երկրներում՝ արտերկրում ապրող թուրքերի ձայները ստանալու ակնկալիքով:

Գերմանիայում «Եվրոպայի թուրք դեմոկրատների միության» միջոցառմանը պետք է մասնակցեին Թուրքիայի արդարադատության նախարար Բեքիր Բոզդագն ու էկոնոմիկայի նախարար Նիհատ Զայբեկչին:

«Գերմանիայի իշխանությունները խոչընդոտում են թուրք քաղաքական գործիչների ելույթները: Մի՞թե Բեռլինում կարծում են, որ նման մեթոդներով կարող են ազդել սահմանադրական հանրաքվեի արդյունքների վրա»,-ասել է Էրդողանը:

Նմանատիպ հանրահավաք պետք է կայանար նաև հոլանդական Ռոտերդամում ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուի մասնակցությամբ, սակայն արդեն մարտի 8-ին հայտարարվեց, որ հանրահավաքը չի կայանալու: Ի պատասխան Չավուշօղլուն հայտարարեց, թե եթե Նիդերլանդները չեղարկեն իր այցը, Թուրքիան խիստ պատժամիջոցներ կսահմանի:

Դրանից հետո, ըստ Նիդերլանդների իշխանությունների, «արդեն անիմաստ էր մերձեցման եզրեր գտնել»: Ինչպես հայտնի է Էրդողանն ի պատասխան սպառնալիքներ տեղաց Նիդերլանդների հասցեին, սակայն Հոլանդիայում չեն վախենում թուրք նախարարի սպառնալիքներից:

Մարտի 12-ին Նիդերլանդների վարչապետ Մարկ Ռյուտտեն հրաժարվել է կառավարության անունից ներողություն խնդրել Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուի ինքնաթիռի մուտքը երկիր կասեցնելու համար:

«Ներողության մասին խոսք լինել չի կարող, այդ նրանք պետք է ներողություն խնդրեն իրենց գործողությունների համար»,-ասել է Ռյուտտեն:

Ինչ վերաբերում է ընտանեկան հարցերով Թուրքիայի նախարարի այցը թույլ չտալուն, ապա ըստ Ռյուտտեի, Նիդերլանդների կառավարությունը ցանկանում էր, որ «նա հեռու մնա»: «Դա քաոսի հանգեցրեց և այն պատկերին, որ ունեինք Ռոտերդամի կենտրոնում»,-ասել է վարչապետը:

Էրդողանն ամեն ինչում մեղադրում է գյուլենականներին

Ըստ ռուս փորձագետների, պատահական չէ, որ Էրդողանն իր նախընտրական արշավում ակտիվորեն շահագործում է թշնամու կերպարը, խոսքն առաջին հերթին գյուլենականների մասին է:

2016-ի հուլիսի 15-ին Թուրքիայում ռազմական հեղաշրջման փորձ էր կատարվել: Թուրքիայի իշխանությունները փորձը կազմակերպելու մեջ մեղադրում են իսլամի քարոզիչ, ամերիկաբնակ միլիարդատեր Ֆեթուլլահ Գյուլենին: Հեղաշրջման փորձից հետո բոլոր բնագավառները հատկապես՝ ուժային կառույցները, կրթական ու դատական համակարգերը գյուլենականներից մաքրելու գործընթաց է սկսվել: Աշխատանքից ազատվել են տասնյակ հազարավոր մարդիկ, շատերը ձերբակալվել են:

Գյուլենի առանցքային դիրքորոշումներից մեկն այն է, որ թուրքերը կորցրել են իրենց ուղին և միակ ելքն այդ իրավիճակից կրթությունն է, ուստի կազմակերպության գործողություններն ուղղված են նաև սեփական դպրոցների ստեղծմանը: ԱՄՆ-ում այդպիսի մոտ 100 դպրոց կա:

© Reuters

Էրդողանը բազմիցս է պահանջել արևմտյան երկրներից փակել այդ կրթական հաստատությունները:

Ըստ ՌԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի Մերձավոր և Միջին Արևելքի ուսումնասիրության կենտրոնի գիտաշխատող Իլշատ Սվետաևի, հենց գյուլենականներին աջակցելու պատճառով է Էրդողանն ակտիվորեն դատապարտում արևմտյան երկրներին:

Հարկ է նշել, որ Էրդողանի քարոզարշավն, ըստ սոցհարցումների, այնքան էլ մեծ աջակցություն չի ստանում քաղաքացիների կողմից: Թուրքիայի բնակչության ավելի քան 57 տոկոսը դեմ է Էրդողանի առաջարկած ուղղումներին:

Հասմիկ Վանցյան / PanARMENIAN.Net
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
2017-ի ամենահնչեղ 10 հասարակական իրադարձությունը
Վրաստանի տնտեսական կախվածությունն Ադրբեջանից՝ թվերով
Ինչ պատահեց «Վագներ ՄԶԿ»-ին Դեր Զորի մատույցներում
Ինչպես է իրականանում Հոլիվուդ հասնելու երևանցի աղջկա երազանքը
 Բաժնի այլ նյութերը
Ես չեմ հավատում ոգեշնչմանը, ես հավատում եմ քրտինքին Ազնավուրը՝ կյանքի, կանանց ու արվեստի մասին
«Հեզբոլլահն» ընդդեմ Էր Ռիադի Ինչպես առաջացավ Սաուդյան Արաբիա-Լիբանան-Իրան թնջուկը
Burning Man կամ «Այրվող մարդ» Ինչպես է անցկացվում անապատային «ամենապոստապոկալիպտիկ» փառատոնը