// IP Marketing video - START// IP Marketing video - END
14  19.05.17 - Սպորտային ժայռամագլցման մարզումներ
Ուղին անվանում է առաջնամագլցողը

Ուղին անվանում է առաջնամագլցողը

Հարմարավետության գոտուց դուրս, քաղաքային աղմուկից հեռու

Ինչո՞վ է սպորտային մագլցումը տարբերվում դրսում ժայռամագլցումից: Ինչի՞ց սկսել և որտե՞ղ փորձել: Ժայռամագլցման ին՞չ խնդիրներ կան Հայաստանում: PanARMENIAN.Net-ը զրուցել է մագլցողների հետ ու գտել այս բոլոր հարցերի պատասխանները:

PanARMENIAN.Net - Վահե Ավետիսյան, ժայռամագլցման մարզիչ

Ժայռամագլցմամբ սկսել եմ զբաղվել 2005-ից, դրանից առաջ ակտիվ զբոսաշրջությամբ էի զբաղվում: Մասնագիտությամբ ոսկեգործ եմ, մոդելավորող: Չնայած սիրում եմ արվեստը, հիմա ավելի շատ բնությունով եմ հետաքրքրվում:

Ժայռամագլցումը հենց իրենով ստեղծարարություն է, կարծում եմ՝ դրանով ստեղծարար մարդիկ պետք է զբաղվեն, քանի որ մագլցման համար ուղիներ կազմելու համար պետք է մտածել ստեղծարար. ուղիներ գտնելու, մշակելու, ինչպես նաև, վերելքի հետ կապված խնդիրները լուծելու համար երևակայություն է պետք: Բացի այդ, ուղի մշակելուց պետք է ամեն ինչ հաշվի առնել, քանի որ դա մեծ պատասխանատվություն է՝ անվտանգության տեսանկյունից:

Առաջնամագլցողներն են անվանում ուղին

Ժայռամագլցման տարբեր ուղիներ տարբեր զգացողություններ են առաջացնում: Նոր ուղու առաջնամագլցողը դրան անուն է տալիս՝ ըստ էմոցիաների, որոնք նա ունենում է առաջին անգամ այնտեղով մագլցելով: Մեզ մոտ նման հարյուրավոր անուններ կան, օրինակ՝ Նոյ, Նժդեհ, Սալամանդր, Յոթ, Կրակ և ծծումբ, Արարատ, Մանկություն, Աշխարհահռչակ ոչ մեկ, Ֆրանսիայի թագավորը, Ինստիտուցիոնալիզացված: Ուղուն անուն տալը միայն առաջնամագլցողն իրավունք ունի:

Ժայռամագլցման ուղիները դասակարգվում են ըստ ճյուղերի՝ դահլիճային, ավանդական, ազատ ժայռամագլցում: Հայաստանում սպորտային ուղիներ ունենք. պատկերացրեք՝ ամրակներ (բոլտեր) են դրվում ժայռերի վրա՝ 3-ից 5 մետր հեռավորությամբ: Մագլցողը զսպանակ (կարաբին) ունի, որը գցում է այդ բոլտերի վրա մինչև հասնի թոփ՝ վերջնակետ, ներքևից նրան ապահովում է ընկերը:

Կա նաև ավանդական մագլցում, սովորաբար այստեղ օգտագործվում է երկու բոլտ՝ ուղու վերջում, դա էլ երբեմն չի լինում, իսկ ուղու վերջնակետը նշվում է քարտեզի վրա: Ժայռերում նաև ազատ մագլցում կա, որտեղ նույնիսկ ապահովություն չի օգտագործվում:

Ես հիմնականում սպորտային (դահլիճային) ձևով եմ մագլցում, ձգտում եմ ամբողջությամբ անցնել ավանդականի: Ժայռամագլցման մեջ ամենամեծ ձգտումն ինձ համար Էլ-կապիտանն է. դա բոլոր ժայռամագլցողների երազանքն է, Կալիֆորնիայում գտնվող 1000 մ-ից բարձր ժայռակտոր:

Փոքր տղաս շատ է սիրում մագլցել, ասում է, թե մագլցում է՝ թռնելու համար, սիրում է դահլիճում բարձրանալ ու վերևից թռնել:

Ժայռամագլցումը՝ տուրիստական արդյունք

Հայաստանում ժայռամագլցումը կարող է զբոսաշրջության արդյունք լինել, դրա հետ կապված ծրագրեր ունենք: Աշխատել ենք զբոսաշրջիկների հետ, շատերը ՌԴ-ից են գալիս, այլ երկրներից՝ նույնպես: Զարմանում են, որ այստեղ ժայռամագլցումը քիչ է զարգացած ու շատ քիչ մարդ է զբաղվում դրանով: Իսկ մեր ժայրեռը, նրանց գեղեցկությունը շատ են հավանում:

Չունենք ժայռամագլցման դպրոց, ունենք ալպինիզմի ֆեդերացիա, որը մագլցման փակ մրցումներ է կազմեկերպում: Հայաստանում կա Հայկական Լեռնային ակումբ, որը IFSC-ի (սպորտային ժայռմագլցման միջազգային ֆեդերացիա) անդամ է:

UpThe Rock ակումբի աջակցությամբ մենք նույնպես մեկ անգամ կազմակերպել ենք բաց մրցումներ (Boulder Town-ում), սակայն մասնակիցները քիչ էին: UpThe Rock-ն էլ կազմակերպել է ժայռամագլցման «Արև» փառատոն. տարբեր երկրներից մարդիկ գալիս են Հայաստան, ծանոթանում ժայռերին, մագլցում:

Ժայռամագլցումը՝ օլիմպիական սպորտ

Ժայռամագլցումը շատ պահանջկոտ սպորտաձև է, այն մեծ աշխատանք է ենթադրում, շաբաթական 5-6 օր պետք է լուրջ աշխատես մարմնիդ վրա, որ միջազգային ստանդարտներին մոտենաս: Մեր մագլցողները դեռ այն մակարդակի չեն, որ միջազգային մրցումների մասնակցեն: Դեռ նման բան չի եղել, որ Հայաստանից միջազգային մրցումների գնան:

Ժայռամագլցումն արդեն օլիմպիական սպորտաձև է, մրցումներն անցնում են հատուկ դահլիճներում: Դա, ի դեպ, նույնպես խնդիր է, քանի որ Հայաստանում միջազգային մրցումների մակարդակի դահլիճներ չկան: Կուզեի նաև հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց ներգրավել այս սպորտաձևում: Աշխարհում նույնիսկ ժայռամագլցման հատուկ մրցումներ կան՝ paraclimbing: Այդ մարդկանց համար բաց դռների օր կկազմակերպենք:

Ինչու զբաղվել ժայռամագլցմամբ

Ինձ համար ժայռամագլցմամբ զբաղվելու առաջին պատճառը բնության հետ շփումն է: Բացի այդ, ինձ դուր է գալիս այն, որ դա ուժեղ սպորտ է, պետք է աշխատես քո վրա: Ժայռամագլցումը նաև սոցիալական բաղադրիչ ունի: Դրանով բոլորը կարող են զբաղվել, նույնիսկ վատ սովորություններով [օրինակ՝ ծխող,- խմբ.] մարդիկ. դա կօգնի նաև ազատվել դրանցից:

Հաջողակ մագլցող դառնալու համար ամենակարևորը հոգեվիճակն է: Կարևոր է հոգեպես պատրաստ լինել, տրամադրվել, հանգստություն է պետք, ճիշտ շնչառություն: Ավելի շատ նախընտրում եմ բնության գրկում մագլցումը, քանի որ բնության հետ կապը մեծ նշանակություն ունի:

Հասմիկ,Boulder Town դահլիճի մենեջեր,ավարտում է Ամերիկյան համալսարանի բիզնես բաժինը

Մագլցել սկսել եմ դեռ Մոսկվայում: Երևանում արդեն 2 ամիս եմ մագլցում: Այդ մարզաձևն ինձ կարգապահություն է սովորեցնում, թե ինչպես կառավարես ինքդ քեզ, կյանքդ, օրդ, զգաս մարմինդ, կառավարես մտքերը: Սովորեցնում է ավելի կազմակերպված լինել, արդյունավետ գործել: Իսկ նպատակը... կարծում եմ՝ ամեն մարդ պետք է ինչ-որ հոբբի, հետաքրքություն ունենա, բացի առօրյա զբաղմունքներից, նաև նոր մարդկանց հետ շփվի:

Րոֆֆի Պետրոսյան, ռադիոհաղորդավար, բուսաբան

Մագլցել սկսել եմ Վաշինգտոնում, ավելի կոնկրետ՝ Սիեթլում: Առաջին փորձս դահլիճային էր: Ժայռամագլցումը սպորտ է, ուժային, միաժամանակ, դա նույնը չէ, ինչ գնալ, օրինակ, ֆիթնեսի և զարգացնել մկանները: Ինձ համար վերջինս շատ ձանձրալի է. մնալ նույն տեղում, նույն գործողություններն անընդհատ կատարել, իսկ մագլցումն ավելի հետաքրքիր է:

Սպորտային ժայռամագլցման պարագայում դու ունես պատ և քարեր, որոնց միջոցով պետք է հասկանաս, գտնես վերև հասնելու լավագույն ճանապարհը: Այսինքն, այստեղ դու անընդհատ խնդիրներ ես լուծում:

Փազլի հավաքում

Մագլցումը շատ լավ վարժություն է ոչ միայն ֆիզիկականի համար (ընդ որում, մագլցումը լավ մարզանք է ամբողջ մարմնի, ամեն մի մկանի համար), այլև մտավոր խնդիրների լուծման առումով: Ահա թե ինչու մագլցողներից շատերն ինժեներներ են, ծրագրավորողներ, այսինքն՝ մարդիկ, որոնք մի փոքր ավելի տրամաբանական են մտածում, նրանց համար մագլցման գործընթացը նմանվում է փազլ հավաքելու: Մագլցողը պետք է մտածի, որ հասկանա, թե ինչպես բարձրանա, ընդ որում, ժայռամագլցման ուղին անցնելը, բարձրանալը երբեք երկրորդ անգամ նույնը չի լինում:

Մագլցել ներսում, թե դրսում

Դահլիճում մագլցման ժամանակ միջավայրը վերահսկելի է, այն շատ հարմարավետ է: Փակ տարածքում պատրաստվում ենք դրսում մագլցմանը: Ինչ վերաբերում է տարբերությանը, ապա երկու միջավայրում էլ օգտագործում ես մարմնի նույն հատվածները, նույն տեխնիկայով ես բարձրանում, բայց վտանգը, հուզմունքը, ոգևորվածությունն այլ է լինում, այստեղ շատ ավելին ես զգում: Քո կյանքը կախված է անվտանգության պարանից, որն ընկերդ ներքևից բռնում է: Եթե ընկնես, քեզ կբռնեն, բայց միևնույն է մտածում ես, որ կարող ես վնասվել, ընկերդ ուշադիր չի լինի և չի բռնի քեզ: Սա հոգեբանական պահ է: Կան մագլցողներ, որոնք կամ միայն ներսում, կամ միայն դրսում են մագլցում, կամ երկուսն էլ:

Ինքս չգիտեմ՝ որն եմ առավել նախընտրում: Երկուսից էլ հավասարապես հաճույք եմ ստանում, ասեմ ինչու. ներսում ֆիքսված ժամին, մեկ տեղում եմ մագլցում, գիտեմ, որ ընկերներիս հետ կլինեմ, նրանք կմագլցեն ինձ հետ: Ներսում մագլցելը մարդկային շփման բաղադրիչ ունի, կարծես միասին մեկ ակումբ ենք գնում կամ փաբ, բար: Հատուկ մթնոլորտ է ստեղծվում, երաժշտություն կա, և այլն: Հանդիպում են մարդկանց, որոնք սիրում են սպորտը, նույն մտածելակերպն ունեն, կամ արժևորում են նույն բանը: Սա ևս շփման միջոց է:

Դրսում միայն մարդկանց եմ տեսնում, որոնց հետ այդ օրը գնում եմ մագլցման, նաև հանդիպում եմ նոր մարդկանց. այստեղ էլ, իհարկե, սոցիալական բաղադրիչ կա: Երկար գործընթաց է. մի քանի ժամ հասնում ենք մագլցման վայր, վրաններ դնում, նայում ենք աստղերին, խարույկի շուրջ կիթառ ենք նվագում՝ յուրահատուկ կապ հաստատելով բնության հետ, խուսափելով քաղաքային աղմուկից: Նաև դա մարտահրավեր է ինքդ քեզ. չէ որ անում ես այն, ինչ մարդիկ խենթություն են անվանում:

Ես չեմ համարում, որ ժայքամագլցումն էքստրիմ սպորտ է: Ամեն ինչ պատահում է, բայց այն շատ անվտանգ է, եթե ամեն ինչ ճիշտ ես անում:

Ինչու չմագլցել

Եթե չեք սիրում ձեր հարմարավետության գոտուց դուրս լինել, մի մագլցեք: Եթե սիրում եք նստել տանը, հեռուստացույց դիտել՝ մի մագլցեք: Եթե չեք ուզում նույնիսկ փորձել անել այն, ինչ ձեզ մարտահրավեր կնետի, եթե վախենում եք բարձրությունից, եթե ձեզ վախենալի է թվում բարձրանալ և ներքև նայել՝ մի մագլցեք: Եթե չեք վստահում այլ մարդկանց, քանի որ այստեղ ձեր կյանքն ուրիշի ձեռքերում կարող է հայտնվել՝ մի մագլցեք: Բայց ես մի փոքր կատակով եմ այս ամենն ասում, քանի որ բոլորը կարող են անել դա, հաղթահարել վախը: Իրականում միայն այն մարդիկ չեն մագլցում, ովքեր իրենք են ընտրում չանելը, չփորձելը:

Յուրահատուկ թերապիան

Չեմ կարծում, թե մագլցումն իմ կյանքը շատ է փոխում, բայց այն մի մասն է այն կյանքի, որն ինձ համար ընտրեցի: Ոչ թե ընտրեցի մագլցումն ու փոխեցի կյանքս, այլ ընտրեցի, քանի որ արդեն այդպես էի ապրում, դա իմ ապրելակերպին համահունչ էր:

Շատ բան կա սովորելու մագլցումից, այն ինքնավստահություն է ձևավորում: Մագլցումն ինձ համար հոգեբանական թերապիա չէ, այն տեղը չէ, որտեղ օրվա հոգսերից եմ պատսպարվում: Այստեղ ես ջանում եմ խուսափել ամենից, անգամ իմ հաջողություններն են մոռացվում, երբ գալիս եմ այդ տարածք:

Մագլցման համար անհրաժեշտը

Հայաստանում մեծ խնդիրներ չկան մագլցման հետ կապված: Մեր մոտ շատ լավ են վերաբերվում նորեկներին, ամեն ինչ ցույց են տալիս, օգնում, սովորեցնում, քեզ խմբի մի մասնիկ ես զգում:

Հաջող մագլցելու համար երկու բան է պետք. լինել պատրաստակամ, ունենալ ինքդ քեզ առաջ մղելու ունակություն, և, իհարկե, խնդիրների լուծում:

Ընկնելուց առաջ

Մագլցման ընթացքում լինում է՝ ընկնում ես: Դրանից վայրկյաններ առաջ ուղեղումդ ինչ-որ բան է կատարվում: Մեկ էլ մտածում ես. պետք է ձգեմ ձեռքը, բայց ոտքս վստահ չէ դրված, գուցե սայթակեմ: Կամ էլ ինքդ քեզ ասում ես, որ կկարողանաս:

Լուսինե Դալլաքյան/ PanARMENIAN.Net, Արամ Կիրակոսյան/ PAN Photo
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
Օլիմպիական մեդալներն ու կամքի հաղթանակները
Գետնի վրա մենամարտել իմացողն առավելություն ունի
Մասնագետը՝ առողջ ապրելակերպի մասին
Ինչու են կանայք ընտրում ֆիթնես և բոդիբիլդինգ
 Ուշադրության կենտրոնում
Մխիթարյան. Ես ամեն օր, ամեն ժամ ամեն ինչ անում եմ ավելի ուժեղ դառնալու համար

Մխիթարյան. Ես ամեն օր, ամեն ժամ ամեն ինչ անում եմ ավելի ուժեղ դառնալու համար Մխիթարյանը հուսով է, որ «Արսենալը» կվերադառնա Չեմպիոնների լիգա

 Բաժնի այլ նյութերը
Ջուրը վերափոխում է պարալիմպիկ լողորդին «Խնդիրս անհետանում է, դառնում եմ ազատ»
«Անհաջողակները» 8 ֆուտբոլիստ, որոնք արժանի էին, բայց չդարձան Եվրոպայի չեմպիոն