// IP Marketing video - START// IP Marketing video - END
Վաճառելով արվեստը

Տաթև Թաթոյան, Աբգար Խաչատրյան.

Վաճառելով արվեստը

PanARMENIAN.Net - Հայաստանում արվեստի շուկայի ակտիվությունը գործնականում զրոյական է: Հայ նկարիչները ստիպված են ինքնուրույն զբաղվել սեփական արվեստն առաջ տանելու գործով: Չնայած հայկական արվեստի հսկայական ներուժին` երկրում չկան համապատասխան ենթակառուցվածքներ և պետական աջակցություն, որը թույլ կտար ի հայտ բերել գոյություն ունեցող, սակայն հանրության լայն շրջանակներից «թաքնված» արվեստի շուկան: Պատկերասրահներում ցուցադրվելու հնարավորությունը չի ապահովում նկարչի մուտքն «արվեստի աշխարհ» պոտենցիալ լսարանի սղության պատճառով:

Արտ-շուկայի խնդիրների և ստեղծված լճացումից դուրս գալու հնարավոր ուղիների մասին է մեր զրույցը շուկայագետ, «Խաչատրյան Արտ Քոլեքշն» նախագծի հեղինակ Տաթև Թաթոյանի և նկարիչ Աբգար Խաչատրյանի հետ:

Ի՞նչ է կատարվում այսօր արտ-շուկայում, կա՞ ինչ-որ առաջխաղացում:
Տաթև Թաթոյան. Իրավիճակն իրոք ողբալի է: Հիանալի նկարիչներ կան, որոնք պարփակված են իրենց ներաշխարհում ու հազիվ են գոյատևում: Նրանցից շատերը բացարձակ չեն պատկերացնում ինչպես կարելի է ներկայանալ աշխարհին ու ներկայացնել սեփական աշխատանքները, նրանք ծանոթ չեն շուկայական մեխանիզմներին: Եվ պետք էլ չի, որ նրանք զբաղվեն դրանով: Համաձայնեք, ստեղծագործող մարդու համար դժվար է անցում կատարել բոլորովին այլ ոլորտ, որը կապված է զուտ նյութական բաղադրիչի հետ, որտեղ բոլորովին այլ օրենքներ են գործում: Արվեստի ու բիզնեսի միջև պետք է միջնորդ լինի, որն այսպես ասած հոգ կտանի նյութը «նյութականացնելու» մասին` չվերածելով արվեստը զուտ բիզնեսի: Բիզնեսը պետք է ծառայի արվեստն առաջ տանելուն, ոչ թե հակառակը:

Իրավիճակն արտ-շուկայում տասնամյակներ շարունակ գործնականում անփոփոխ է մնացել, սակայն, հարկ է նշել, որ մեծ հետաքրքրություն կա մասնավոր անձանց մոտ, որոնք ցանկանում են գործը շարժել մեռյալ կետից: Այդպիսի ձեռնարկներից մեկն էլ իմ արտ նախագիծն է, որի նպատակն է հարթել տաղանդավոր նկարչի ճանապարհը դեպի իր «հանդիսատեսը»:

Աբգար Խաչատրյան. Նկարիչներին առաջ մղելու համար շատ արդյունավետ կլիներ, եթե նրանք պարբերաբար մասնակցեին ժամանակակից արվեստի միջազգային տոնավաճառներին, դա շատ կարևոր փուլ է ինչպես առանձին նկարչի, այնպես էլ ընդհանուր առմամբ երկրի արվեստը ճանաչելի դարձնելու համար: Սակայն ֆինանսավորման բացակայության պատճառով այդ մշակույթը չի զարգանում: Ի դեպ, ի տարբերություն արտ-էքսպոյի, շարքային ցուցահանդեսները չեն կարող մեծ լսարան ապահովել, դա շատ նեղ տարածք է նկարչին բացահայտելու և զարգացնելու համար:

Օրինակ, ԱՄՆ-ում կան ամենատարբեր ուղղվածության բազում պատկերասրահներ, որտեղ յուրաքանչյուր ցանկացող կարող է շփվել նկարիչների հետ, քննարկել նրանց ստեղծագործությունները: Հենց այնտեղ էլ կարելի է գնել հավանած նկարը: Այդպիսով, կենդանի շփում է ծավալվում նկարիչների և պոտենցիալ գնորդների միջև, արդյունքում երկուսի վարկանիշերն էլ աճում են: Այդպես, շուկայական օրգանիզմը լիարժեք չի գործում: Ճիշտ է, այստեղ կա բիզնեսի հորձանուտում արվեստը կորցնելու վտանգ, որից անպայման կտուժի նրա «նյարդն» ու ոգին:
Տաթև Թաթոյան. Սա առանցքային պահ է: Եթե արվեստի նպատակը միայն փող վաստակելն է, ապա բնականաբար դա կսպանի արվեստը: Այսինքն արվեստին ծառայելն ու նրա տնտեսական արժեքի ստեղծումը պետք է զուգահեռ ընթանան, որպեսզի արվեստի գործը չդառնա լոկ բիզնեսի առարկա: Սակայն, այն իր հերթին բիզնեսի միջոցով պետք է հասանելի դառնա հանրությանը: Եթե պետությունն ինչ-որ կերպ սատարեր նկարիչներին, որպեսզի նրանք իրենց հարթակն ունենային առանց լրացուցիչ ֆինանսական ծախսերի, նրանք ի վերջո կկարողանային իրենց արվեստը ներկայացնել միջազգային մակարդակով: Չէ որ հենց արվեստի միջոցով է երկիրը ճանաչելի դառնում, հենց դա պետք է լինի մեր պետության այցեքարտը:

Աբգար Խաչատրյան. Ի դեպ, հարթակի մասին: Բավականին հետաքրքիր հարթակ էր վերնիսաժը, որտեղ կենդանի շփում էր տեղի ունենում նկարիչների և գնորդների միջև: Վերջերս այն վերանորոգվեց, և չգրված օրենք ներմուծվեց, որի համաձայն այժմ այն «բաց է» ոչ միայն շաբաթ-կիրակի օրերը, այլ ամեն օր: Այս նորամուծությունը բավականին խութեր ունի: Բանն այն է, որ եթե նախկինում նկարիչը 5 օր աշխատում էր և հետո կարող էր հանգստյան օրերին ներկայացնել իր աշխատանքները վերնիսաժում, նրանց տեղն այժմ կզբաղեցնեն վերավաճառողները, որոնք շատ ցածր գներով գնում են նկարիչների աշխատանքները: Որպես արդյունք, նկարիչն իր լավագույն աշխատանքները չի վաճառի, կամ ուղղակի կդադարի որակյալ գործեր անել վերնիսաժի համար: Այդպես շուկայի սխալ աշխատանքը մեռցնում է արվեստը: Կան վաճառողներ, որոնք նույնիսկ պրինտեր են վաճառում յուղաներկի բարակ շերտով պատված` դրանք որպես օրիգինալ աշխատանքներ ներկայացնելով: Արդյունքում նվազում է գնորդի վստահությունը, կորչում է նկարիչ ոգեշնչումը:

Այս քաոսում հորիզոնին այնուամենայնիվ հայտնվում են որոշ հուսադրող նախագծեր, որոնք նպաստում են արտ-շուկայի զարգացմանը: Դրանց է դասվում նաև ձեր նախագիծը, Տաթև: Այս իրավիճակից Դուք ի՞նչ ելք եք առաջարկում:
Տաթև Թաթոյան. Ես դեռ կայացման փուլում եմ: Գլխավոր նպատակը եղած «նյութը» շուկայագիտական տեսակետից ճիշտ ներկայացնելն է ու պրոֆեսիոնալ ձևով մատուցելը: Ես ուզում եմ մի հարթակ ստեղծել, որտեղ հնարավոր կլիներ ներկայացնել նկարիչներին մատչելի միջոցներով: Այսինքն, ոչ թե ուղղակի պատկերասրահ կազմակերպել և կրկին սպասողական ռեժիմում գտնվել, այլ օգտագործել ժամանակակից տեխնոլոգիաները` ինտերնետը, սոցցանցերը, գտնելու համար իր գնորդին:

Աբգար Խաչատրյան. Կցանկանայի ևս մեկ հետաքրքիր նախագիծ նշել: Բոլորվին վերջերս «Զվարթնոց» օդանավակայանում ցուցահանդես կազմակերպվեց: Գաղափարը նորարարական էր և շատ գրավիչ ինչպես նկարիչների, այնպես էլ զբոսաշրջիկների համար: Շատերին այն անհեթեթ թվաց իր արտասովոր լինելու պատճառով, սակայն ընդամենը մի քանի օրում արդարացրեց իրեն: Արտերկրից ժամանող հյուրերը հետաքրքրությամբ էին բացահայտում իրենց համար Հայաստանի արվեստն ու բնականաբար հայ նկարիչներին: Այդ հարթակը «շատ բաց» լինելով չափազանց հեռանկարային ուղղություն է արտ-շուկայի զարգացման տեսակետից:

PanARMENIAN.Net / Tsets
 Ուշադրության կենտրոնում
«Խոստումը» ֆիլմի ռեժիսոր.  Հոլիվուդյան ոչ մի ստուդիա չէր ֆինանսավորի այդ ֆիլմը

«Խոստումը» ֆիլմի ռեժիսոր. Հոլիվուդյան ոչ մի ստուդիա չէր ֆինանսավորի այդ ֆիլմը Թերի Ջորջի խոսքով, նրանք նկարահանում են քաղաքական կամ շուկայում պահանջված այլ բլոգբաստերներ