Եվրոպայի ճգնաժամը և «Արևելյան գործընկերությունը»

EP-ն առայժմ թափ է առնում և նրա հիմնական խնդիրն այսօր ռուսական էներգակիրներից կախվածությունը որոշ չափով նվազեցնելն է: Հենց այդ պատճառով էլ ներգրավված է Ադրբեջանը

Վարշավայում տեղի ունեցավ «Արևելյան գործընկերության» (Eastern Partnership) հերթական գագաթնաժողովը: ԵՄ նախաձեռնությունն ինքին բավական հետաքրքիր է և ներգրավվում է հետխորհրդային տարածքում Եվրամիությանն մասնակցության ընդլայնման շրջանակներում: ԱՊՀ երկրների մասնակցությունը ծրագրին, որոնք հակամարտություններ ունեն և արդեն 20 տարի չեն կառավարվում գերտերությունների կողմից, որոշակի նմանություններ ունեն ՎՈՒԱՄ կազմակերպության հետ, որն ավելի վաղ մտածվել է որպես նախագիծ` ուղղված հակամարտությունների լուծմանը:

PanARMENIAN.Net - Արդյունքում ՎՈՒԱՄ-ն ուղղակի վերածվեց հերթական մեռելածին միավորմանը, որը հենվում է միայն Ադրբեջանի և Վրաստանի վրա: Ուկրաինան ավելի շատ նայում է դեպի Եվրոպա: EP-ին մասնակցող երկրներից միայն Բելոռուսը խնդիրներ չունի նախկին ինքնավարությունների հետ, այն էլ դրանց բացակայության պատճառով: Ուկրաինան մինչև հիմա չի լուծել Ղրիմի հետ խնդիրները, բայց այստեղ չեն եղել զոհեր և արյունահեղություն, ինչը չի կարելի ասել Վրաստանի, Մոլդովայի և Ադրբեջանի մասին:

1991-1994թթ. պատերազմն այս երկրների համար բեկումնային փուլ դարձավ, որից հետո նրանք կորցրեցին տարածքների նկատմամբ վերահսկողությունը, որոնք երբեք էլ նրանց չեն պատկանել: Եվ եթե Մոլդովան թույլ պայքար է մղում Մերձդնեստրի դեմ, ապա նույնը չի կարելի ասել Վրաստանի և Ադրբեջանի մասին: Ինչ վերաբերվում է Հայաստանին, ապա նա Ադրբեջանի ջանքերով համաշխարհային հանրության աչքում երևում է որպես «ագրեսոր և բռնազավթող»: Բայց նույն միջազգային հանրությունը վաղուց և հիանալի գիտի, թե Հարավային Կովկասում ով ով է:

Դատելով աշխարհում ընթացող վերջին գործընթացներից` ԵՄ-ն փորձում է եթե դուրս չմղել, ապա գոնե ԱՄՆ հետ հավասար խաղալ հետխորհրդային տարածքում: Հենց դրա համար էլ ստեղծվում են եվրոպական նախագծերը` չնայած ծանր տնտեսական դրությանը և եվրոյի կայունության սպառնալիքին: EP ծրագիրը 2013-ին ենթադրում է ընդհանուր օգնություն 6 հարևան-երկրների համար մինչև 785 մլն եվրո: Նախագծի շրջանակներում ԵՄ-ն պարտավորվել է գործընկեր-երկրներին հատկացնել լրացուցիչ 600 մլն եվրո, որոնք նախատեսված են պետական ինստիտուտների ամրապնդման, սահմանների վերահսկողության և փոքր ձեռնարկություններին օգնելու համար: Կասկած չկա, որ հատկացվող միջոցների առյուծի բաժինը կնստի Ալիևների գրպանում: Իսկ Վրաստանում նախագահ Սահակաշվիլին խոսում է երկրում կոռուպցիան արմատախիլ անելու մասին, սակայն իրականում ամեն ինչ այդքան պայծառ չէ: Վրաստանում կոռուպցիան բացակայում է ոստիկանների և մանր պաշտոնյաների մակարդակում, բայց որքան բարձր է կանգնած պաշտոնյան, այնքան շատ են կաշառք վերցնելու խթանները: Պետք է հաշվի առնել նաև արևելյան մտածողությունը, որը հակված է կաշառակերություն: Որքան աղքատ է երկիրը, այնքան բարձր է կոռուպցիայի մակարդակը: Եվ Եվրոպան ցանկանում է դրա դեմ պայքարել տարաբնույթ ծրագրերի միջոցով: Միշտ չէ, որ ստացվում է եվրապաշտոնյաների ցանկությամբ, բայց փորձն արդեն լավ բան է:

Ինչ վերաբերվում է Հարավային Կովկասում հակամարտությունների կարգավորման մեջ ԵՄ մասնակցությանը, ապա Եվրոպան վերջին ժամանակները բավական շատ և լուրջ խոսում է բանակցային գործընթացում իր ներգրավվածության մասին: Բնական է, որ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահներից ոչ ոք չի գնա նման քայլի: Եվրոպացիների ներկայությունը միայն կարող է խախտել երերուն հավասարակշռությունը և հրահրել նոր պատերազմ, որում արդեն հաղթողներ չեն լինի: ԵՄ-ն ի վիճակի չէ Բաքվին կամ Թբիլիսիին տրամադրել իրականության հետ հաշտվելուն և ինքնահռչակ պետությունների ճանաչմանը, այնպես որ հարկ չկա խոսել Ֆրանսիային ԵՄ-ով փոխարինելու մասին: Նիկոլյա Սարկոզին երբեք չի համաձայնվի նման փոխանակության, որովհետև դա կշանակի միջնորդական գործունեության լիակատար ձախողում: ԵՄ-ն այնքան ընդլանված կազմակերպություն է, որ խոսել նրա անունից, նշանակում է չասել ոչինչ: Հենրի Քիսինջերը ԱՄՆ պետքարտուղար եղած ժամանակ շատ դիպուկ ասել է. «Եվրոպա՞: Իսկ ո՞րն է նրա հեռախոսի համարը»:

Բայց ինչ էլ որ լինի, EP-ն առայժմ թափ է առնում և նրա հիմնական խնդիրն այսօր ռուսական էներգակիրներից կախվածությունը որոշ չափով նվազեցնելն է: Հենց այդ պատճառով էլ ներգրավված է Ադրբեջանը: Սակայն Ադրբեջանից Եվրոպա խողովակաշարի ճանապարհին չափազանց շատ քաղաքական և տնտեսական արգելքներ կան: Միայն Nabucco-ի պատմությունն ինչ ասես արժի...

Կարինե Տեր-Սահակյան
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
Ինչպես է իրականանում Հոլիվուդ հասնելու երևանցի աղջկա երազանքը
Ինչ պատահեց «Վագներ ՄԶԿ»-ին Դեր Զորի մատույցներում
Ազնավուրը՝ կյանքի, կանանց ու արվեստի մասին
Հայաստանի (և ոչ միայն) ամենատարօրինակ օրենքները
 Ուշադրության կենտրոնում
BBC. Ադրբեջանական բանակում խոշտանգումների միջոցով հայ լրտեսների են փնտրել

BBC. Ադրբեջանական բանակում խոշտանգումների միջոցով հայ լրտեսների են փնտրել Ըստ իրավապաշտպան Օքթայ Գյուլալիևայի, նրանցից 9 մահացան՝ չդիմանալով կտտանքներին

 Բաժնի այլ նյութերը
Հոքինգից մինչև Ազնավուր Ում կորցրինք 2018-ին
Խաչապուրի bizimdir Վրաստանի տնտեսական կախվածությունն Ադրբեջանից՝ թվերով
Ընտանեկան բռնություն, գարդասիլ ու ծխելու արգելք 2017-ի ամենահնչեղ 10 հասարակական իրադարձությունը