ԱՄՆ համալսարանականները դեմ են Հայոց ցեղասպանության ժխտմանը

ԱՄՆ համալսարանականները դեմ են Հայոց ցեղասպանության ժխտմանը

PanARMENIAN.Net - ԱՄՆ Մասաչուսեթսի նահանգի Բոստոնի Սաֆֆոլկի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի ղեկավարությունը որպես խոսնակ հրավիրել է Հակադիֆամացիոն լիգայի ղեկավար Աբրահամ Ֆոքսմանին՝ հարուցելով ուսանողների զարմանքն ու դժկամությունը: «Քչերն էին սպասում, որ Հոլոքոսթը վերապրած մարդը կժխտի Հայոց ցեղասպանությունը և հենց ինքը հանդես կգա այդ հարցի շուրջ: Աբրահամ Ֆոքսմանը, լինելով մի կազմակերպության ղեկավար, որը հանդես է գալիս հակասեմիթականության ու ֆանատիզմի դեմ, առաջին հայացքից անթերի մարդ է թվում: Սակայն, 1915 թ. Հայոց ցեղասպանությունը չճանաչելու նրա ձգտումը, երբ 1,5 մլն հայ է սպանվել, և Կոնգրեսի կողմից Ցեղասպանության ճանաչման դեմ ծավալած նրա քարոզարշավը զարմանալի է»,-գրում է Asbarez-ը: Ֆոքսմանի հասցեին հնչած քննադատությունը պայմանավորված է նրանով, որ Հոլոքոսթը վերապրած մարդն այժմ ժխտում է մեկ այլ ժողովրդի հանդեպ կատարված նույնանման հանցագործությունը: Շատերը Սաֆֆոլքում չեն ցանկանում մասնակցել այս երեսպաշտությանը:

Ֆոքսմանի նշանակումից հետո ուսանողները դեմ եղան այդ որոշմանը: Ըստ համալսարանի Փաստաբանների ազգային գիլդիայի նախագահ Էմի Ուիլլիսի, «Սաֆֆոլկը կողմ է բազմակարծությանը, սակայն, անկասկած, նոր խոսնակը չի մարմնավորում է այդ արժեքները», հայտնում է Boston Globe-ը:

Այդ դիրքորոշումն իր արտացոլումը գտավ միջնորդության մեջ, որով առաջարկվում է հեռացնել Ֆոքսմանին հիմնական զեկուցողի պաշտոնից և զրկել նրան արդարադատության պատվավոր դոկտորի կոչումից, որը նա մտադիր է ստանալ: Որպես միջնորդության փաստարակ բերվում է Հայոց ցեղասպանության ժխտումը Ֆոքսմանի կողմից ու աջակցությունը մահմեդական ամերիկացիներին, ելնելով «ազգային անվտանգության շահերից»:

Asbarez-ը նշում է նաև, որ Թուրքիան առաջին երկիրն էր Մերձավոր Արևելքում, որը դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեց Իսրայելի հետ և մնում է Արևմուտքի ռազմավարական դաշնակիցը: Ուստի ԱՄՆ-ն չի ցանկանում բեկել քաղաքականության նավը: Հեղինակը հիշեցնում է, որ երբ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևն ընդգրկվեց 110-րդ գումարման Կոնգրեսի օրակարգում, նախագահ Բուշը հրապարակավ դեմ հանդես եկավ: Նա առաջինը չէր և նախագահ Օբամայի լռությունն այս հարցում ենթադրում է, որ վերջինն էլ չի լինի:

Ինչ վերաբերում է Աբրահամ Ֆոքսմանին, ապա նրա ընդդիմությունը Հայաստանին, իր իսկ խոսքերով, բխում է Իսրայելի դիրքորոշումից: «Մեր նպատակն է Իսրայելը: Եթե օգնելով Թուրքիային, մենք օգնում ենք Իսրայելին, ուրեմն դա այն է, ինչ պետք է անենք»,-միշտ կրկնում է Ֆոքսմանը: Ցավոք, Սաֆֆոլկի իրավաբանական դպրոցի համար Ֆոքսմանն ու ADL-ն առաջնորդվում են սեփական բարոյականությամբ: Ֆոքսմանը միտումնավոր կուրություն է դրսևորում հանուն քաղաքական նպատակահարմարության:

Ըստ Սաֆֆոլկի համալսարանի նախագահ Ջեյմս Մաքքարթիի, Ֆոքսմանն, անկախ ուսանողների բողոքներից, «արժանի է ճանաչման»: «Բացի այդ, համալսարանը հուսով է, որ Ֆոքսմանի կյանքը պետական ծառայության ասպարեզում կոգևորի մեր շրջանավարտներին պրոֆեսիոնալ կարիերայի հարցում»,-ասել է Մաքքարթին: «Սիրիական անապատում հանգչող մեռյալներն արժանի չեն մոռացության, սակայն հազիվ թե նրանց մասին հիշատակում գտնենք Ֆոքսմանի ելույթում: Ստացվում է, որ քաղաքականությունը մարդկայնության դեմ գործած ոճրագործության ճանաչումից կարևոր է»,-գրում է պարբերականը:

2007 թվականին Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանը հանդիպեց ԱՄՆ հրեական համայնքի ներկայացուցիչների հետ, որոնց հետ քննարկեց Հայոց ցեղասպանության ժխտման հարցը: «Ժամանակ առ ժամանակ կարող են տարաձայնություններ լինել բարեկամների միջև, ինչպես, օրինակ, Հակադիֆամացիոն լիգայի կողմից ցեղասպանության ճանաչումը: Սակայն այդ հարցը չպետք է հիմք ծառայի Կոնգրեսում Հայոց ցեղասպանության մասին թիվ 106 բանաձևի ընդունման համար: Մենք կարծում ենք, որ Թուրքիայի ու Հայաստանի միջև առկա հարցերը, կապված պատմության հետ, պետք է լուծեն երկու կողմերը, ոչ թե ԱՄՆ Կոնգրեսը կամ այլ երկրների խորհդարանները: Դա քաղաքական հարց չէ, իսկ կոնգրեսականները պատմաբաններ չեն: Եթե հրեական համայնքը, ԱՄՆ ու Կոնգրեսը ցանկանում են օգնել, ապա պետք է հաշտեցնեն Թուրքիային ու Հայաստանին ապագա սերունդների համար»,-ասել է հանդիպումից հետո ADL տնօրեն Աբրահամ Ֆոքսմանը:

1906 թվականին հիմնված Սաֆֆոլկի համալսարանը մասնավոր ուսումնական հաստատություն է, որն ուսումնասիրության շուրջ 70 ոլորտ է առաջարկում:

Հայոց ցեղասպանության մասին բանաձև

252 բանաձևը Ներկայացուցիչների պալատին են ներկայացրել Ադամ Շիֆն ու Ջորջ Ռադանովիչը: Ներկայումս բանաձևին սատարում են շուրջ 140 կոնգրեսականներ: 2010 թվականի մարտի 4-ին Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին հարաբերությունների կոմիտեն հավանություն տվեց բանաձևին՝ 22 «կողմ» և 21 «դեմ» ձայների հարաբերակցությամբ: Նմանատիպ բանաձև է ներկայացված նաև ԱՄՆ Սենատում:

Հայոց ցեղասպանություն

Հայոց ցեղասպանությունը, որն իրագործվել է Օսմանյան կայսրությունում 1915-1923թթ., XX դարի առաջին ցեղասպանությունն էր, որի նախաձեռնողները երիտթուրքերն էին: Ցեղասպանության ժամանակ ոչնչացվեց վեց հայկական վիլայեթների բնակչությունը` շուրջ 1,5 մլն հայ: Եվս կես միլիոնը սփռվեց աշխարհով մեկ` սկիզբ դնելով հայկական Սփյուռքին:

Դեռեւս Ցեղասպանության իրագործման տարիներին` 1915-23թթ. տերությունները ընդունեցին հայերի կոտորածը դատապարտող բանաձեւեր: ԱՄՆ-ն երեք անգամ (1916, 1919, 1920) նմանատիպ բանաձեւեր է ընդունել, սակայն դա չկասեցրեց Օսմանյան կայսրության գործողությունները: 1915թ. Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան եւ Ռուսաստանը հանդես եկան համատեղ հռչակագրով` դատապարտելով հայերի բնաջնջումը:

Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչվել եւ դատապարտվել է աշխարհի շատ երկրների եւ ազդեցիկ միջազգային կազմակերպությունների կողմից: Պաշտոնապես առաջինը Հայոց ցեղասպանությունն ընդունել եւ դատապարտել է Ուրուգվայը 1965թ.: Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են նաեւ Եվրոպայի Խորհուրդը, Եվրախորհրդարանը, ՄԱԿ-ի խտրականության կասեցման եւ փոքրամասնությունների պաշտպանության կանխարգելման ենթահանձնաժողովը, ՄԱԿ-ի ռազմական հանցագործությունների գծով հանձնաժողովը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը: Հայերի ոչնչացումը պաշտոնապես ցեղասպանություն են ճանաչել Ֆրանսիան, Գերմանիան, Իտալիան, Բելգիան, Շվեդիան, Նիդերլանդները, Շվեյցարիան, Ռուսաստանը, Լեհաստանը, Լիտվան, Հունաստանը, Սլովակիան, Կիպրոսի Հանրապետությունը, Լիբանանը, Ուրուգվայը, Արգենտինան, Վենեսուելան, Չիլին, Կանադան, Վատիկանը, Ավստրալիան, ԱՄՆ-ի 44 նահանգները:

Բելգիայում եւ Շվեդիայում Հայոց ցեղասպանության ժխտման համար քրեական պատասխանատվություն է սահմանված (45 հազար եվրո տուգանքից մինչեւ 1 տարվա ազատազրկում): 2006թ. հոկտեմբերի 12-ին Ֆրանսիայի խորհրդարանն օրինագիծ ընդունեց, որի համաձայն Հայոց ցեղասպանության ժխտումը կքրեականացվի, ինչպես Հոլոքոսթը:

Ժամանակակից Թուրքիան ժխտում է Հայոց ցեղասպանության պատմական փաստը եւ վարում է այդ փաստի ժխտման ներքին եւ արտաքին քաղաքականություն: Թուրքական պետության գործողությունները ներկայացվում են որպես «բռնագաղթ»` հայերի անվտանգությունն ապահովելու նպատակով: Հայոց ցեղասպանության ճանաչման անհրաժեշտության մասին խոսում են միայն առանձին թուրք մտավորականներ, որոնց թվում են պատմաբան Թաներ Աքչամն ու Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Օրհան Փամուկը:

Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են Ուրուգվայը, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Լիտվան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ նահանգների մեծ մասը, Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի Ազգային խորհուրդը, Կանադայի խորհրդարանի Համայնքների պալատը և Լեհաստանի սեյմը, ինչպես նաև Վատիկանը, Եվրախորհրդարանը և Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը:

 Ուշագրավ
Երբ ազատագրվեց Շուշին, Ադրբեջանի ռազմական ղեկավարությունը կենտրոնացրեց մեծ քանակությամբ հրետանի Աղդամի շրջանում
Նախարար Նալբանդյանը նշել է, որ Լիոնը և Ռոն-Ալպի տարածաշրջանը կարևոր դեր ունեն հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների և գործակցության զարգացման գործում
Դեպքի մանրամասները պարզելու համար տարվում է քննություն
ՀՀ և ՌԴ կառավարությունների միջև ստորագրվել է ՌԴ տարածքում ՀՀ քաղաքացիների և ՀՀ տարածքում ՌԴ քաղաքացիների գտնվելու կարգի մասին համաձայնագիր