Համակարգիչների արքան

Համակարգիչների արքան

Ամերիկյան սուպերհամակարգիչը հաղթահարել է էքզաֆլոպսային սահմանը` ի՞նչ է դա նշանակում

Սուպերհամակարգիչների արտադրողականության ռեյթինգը տարեկան երկու անգամ հրապարակող TOP500 նախագիծը ներկայացրել է 2022-ի հունիսի դրությամբ աշխարհի հզորագույն սուպերհամակարգիչների նոր վարկանիշը:

PanARMENIAN.Net - Երկու տարի առաջատարի դիրքը զբաղեցրած ճապոնական Fugaku-ն այս ամառ իր տեղը զիջեց ամերիկյան Frontier-ին: Վերջինս հատկանշական է նրանով, որ պատմության մեջ առաջին հաստատված էքզաֆլոպսային սուպերհամակարգիչն է: PanARMENIAN.Net ը պատմում է, թե ինչ է դա նշանակում:

FLOPS-ը (FLoating-point Operations Per Second) ոչ համակարգային չափման միավոր է, որը ցույց է տալիս, թե տվյալ համակարգիչը լողացող ստորակետով քանի օպերացիա կարող է իրականացնել մեկ վայրկյանում, այսինքն՝ FLOPS-ով չափվում է համակարգչի արտադրողականությունը: Մինչ այժմ հզորագույն սուպերհամակարգիչների արտադրողականությունը կազմում էր տասնյակ ու հարյուրավոր պետաֆլոպսեր (մեկ պետաֆլոպսը հավասար է 1 քվադրիլիոն ֆլոպսի կամ վայրկյանում 1000000000000000 լողացող ստորակետով օպերացիայի): Պետաֆլոպսային սահմանը հատվել էր դեռ 2008թ-ին, երբ IBM-ի Roadrunner-ը ցույց տվեց 1.026 պետաֆլոպս արտադրողականություն:

14 տարի անց սուպերհամակարգիչների արտադրողականությունը երեք կարգով աճել է՝ առաջին անգամ հասնելով էքզաֆլոպսի: Մեկ էքզաֆլոպսը հավասար է 1 քվինտիլիոն ֆլոպսի կամ վայրկյանում 1000000000000000000 լողացող ստորակետով օպերացիայի: Ու եթե ճապոնական Fugaku-ն միայն տեսականորեն կարող էր հատել այդ սահմանը, սակայն փաստը հաստատված չէր, ապա ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարության ենթակայության Օք-Ռիջյան ազգային լաբորատորիայի Frontier սուպերհամակարգչի վերջին թարմացումը մեքենային թույլ է տվել HPL թեստավորման ընթացքում հասնել 1,102 էքզաֆլոպս արտադրողականության՝ դառնալով ոչ միայն աշխարհի ամենահզոր սուպերհամակարգիչն, այլև պատմության մեջ առաջին էքզաֆլոպսային մեքենան:

TOP500-ը սուպերհամակարգչի արտադրողականությունը գնահատում է LINPACK բենչմարկի միջոցով: Վերջինս գնահատում է, թե մեքենան որքան արագ է լուծում գծային հավասարումների խիտ համակարգը, ապա համակարգիչները ռեյթինգում սորտավորվում են ըստ բենչմարկում հասած արտադրողականության, որն էլ չափվում է ֆլոպսերով:

Frontier-ը հիմնված է HPE Cray EX235a նորագույն ճարտարապետության վրա ու համալրված է 64 միջուկանոց AMD EPYC 64C 2 ԳՀց պրոցեսորներով ու AMD Instinct MI250X գրաֆիկական արագացուցիչներով, ինչը նույնպես հատկանշական է, քանի որ սուպերհամակարգիչների շուկայում ավանդաբար իշխել է Intel-ը: Համակարգը բաղկացած է 9408 հանգույցից, որոնցից յուրաքանչյուրում մեկ կենտրոնական պրոցեսոր է ու չորս գրաֆիկական արագացուցիչ, ընդհանուր առմամբ՝ 8 մլն 730 հազար 112 միջուկ: Համակարգիչն օգտագործում է 9.2 պետաբայտ (1 պետաբայտը հավասար է 1 քվադրիլիոն բայտի) օպերատիվ ու 753 պետաբայտ մշտական հիշողություն: 2021թ-ին Frontier-ի հավաքման մեկնարկից հետո ու մինչև էքզաֆլոպսային հզորության հասնելը նախագծի վրա ծախսվել է մոտ $600 մլն:

TOP500 ռեյթինգում երկրորդ տեղում մնում է ճապոնական Fugaku-ն՝ 442 պետաֆլոպսով, իսկ երրորդում՝ ֆինլանդական LUMI-ն՝ 151,9 պետաֆլոպսով: Եվս երեք կարգով սուպերհամակարգիչները կհզորանան 2030թ-ից ոչ շուտ: Ամեն դեպքում, նման կարծիք են հայտնում մասնագետները:

Արման Գասպարյան
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
WWDC 2022-ին Apple-ի գլխավոր նորույթները
Internet Explorer-ի «մահն» ու դրա հետևանքները
Որոնք էին Summer Game Fest 2022-ի գլխավոր անոնսները
Մեծ ադրոնային կոլայդերում սկսել են ռեկորդային էներգիայով մասնիկների բախումները
 Ուշադրության կենտրոնում
Google-ում, Facebook-ում տեղադրվող գովազդներն ուզում են հարկել

Google-ում, Facebook-ում տեղադրվող գովազդներն ուզում են հարկել Ըստ Քերոբյանի, առնվազն 20 մլրդ դրամ հարկ կհավաքվի

 Բաժնի այլ նյութերը
Նորածին Տիեզերքի առաջին վկաները Ջեյմս Ուեբի աստղադիտարանը Տիեզերքի խորքային ուսումնասիրության ընթացքում խիստ անսովոր օբյեկտներ է գտնում
Հայացք՝ վերևներից «Հայաստանի առաջին արբանյակի» տեխնիկական մանրամասները
Փոքրից փոքրն էլ կա Ինչ է տեխպրոցեսը և ուր է հասել կիսահաղորդիչների արտադրությունը
---