Կոմանդոս. Կենաց պայքար

Կոմանդոս. Կենաց պայքար

Այսօր Կոմանդոսը մասնագետներ է պատրաստում ՀՀ ԶՈւ համար այն սպասումով, որ Ադրբեջանը հերթական անգամ «կսայթաքի»

Արկադի Տեր-Թադևոսյան, նույն ինքը` Կոմանդոս: Հնարավոր է` շատերին նա հայտնի է որպես խիստ զինվորական, Շուշիի ազատագրման օպերացիայի ղեկավար, ղարաբաղյան պատերազմի հերոս, բայց հազիվ թե ինչ-որ մեկը գիտի, որ իրականում խիստ զինվորականի արտաքինի տակ թաքնվում է համեստ և բաց մարդ, որն անձնական հաջողություն է համարում իր զինվորների հաղթանակը, մարդ, ով խաղաղություն է տենչում և հեղափոխությունների կողմնակից չէ:

PanARMENIAN.Net - Կոմանդոսը, որը Հայաստան գալուց առաջ ծառայել է Աֆղանստանում, Գերմանիայում, Չեխոսլովակիայում, Բելառուսում, Երևան է եկել և աշխատել գյուղատնտեսական ակադեմիայում որպես դասխոս: «Ես ակտիվ կերպով չեմ մասնակցել ազգային շարժմանը, ես ծառայել եմ Գերմանիայում, Աֆղանստանում և գիտեմ, թե ինչ է հեղափոխությունը, բայց կյանքն այնպես դասավորվեց, որ բոլորը ցանկացան անկախանալ, իսկ դրանից պատերազմի հոտ էր գալիս»,-ասում է Տեր-Թադևոսյանը:

1990-ական թթ. համաշխարհային մամուլում հայտնվեցին մեծաքանակ հոդվածներ` ուղղված Հայաստանի դեմ: Այն ժամանակ, երբ հայերը պաշտպանում էին իրենց հայրենիքը, իրենց տունը, Ադրբեջանը հարձակվում էր նրանց վրա, իսկ հետո ԶԼՄ-ների օգնությամբ լուրեր տարածում այն մասին, որ հարձակումն իբր կազմակերպել է հայկական կողմը: Կոմանդոսն ակտիվ կերպով չի մասնակցել ազգային շարժմանը, բայց դրա փոխարեն մասնակցել է մարտական գործողություններին: «1990-ին Ադրբեջանը քարտեզ հրապարակեց, որտեղ երկրի կազմում ընգրկված էին Զանգեզուրը և Սևանի կեսը: Հայրենիքը վտանգի մեջ էր, իսկ յուրաքանչյուր հայի պարտքը, անկախ նրանից, թե ինչ դիրքորոշման է հարում, իր հայրենիքը պաշտպանելն է»,- ասում է Արկադի Տեր-Թադևոսյանը:

Այսպիսով, 1990-ին Արկադի Տեր-Թադևոսյանը դարձավ «Սասունցի Դավիթ» կամավորական ջոկատի անդամ: Ջոկատը պաշտպանում էր սահմանամերձ հայկական գյուղերը, որոնք ենթարկվում էին ադրբեջանցիների մշտական հարձակումներին և գնդակոծություններին: Այն ժամանակ, երբ Ղարաբաղում իրավիճակը սրվեց, Կոմանդոսը խնդրեց, որպեսզի նրա տեղափոխեն հենց այդտեղ: 1991-ի հուլիսի 31-ին նա մեկնեց Արցախ, որտեղ սկսեց զբաղվել աշխարհազորայինների ուսուցմամբ: Իհարկե, ջոկատում բոլորը կամավորներ էին, պատրաստ ծառայել հայրենիքին, բայց ոչ բոլորն էին գիտակցում, թե ինչ զոհողությունների են գնալու հանուն հայրենիքի ազատության. «Երբ հրամանատարը խնդիր է դնում, նա գիտակցում է, որ այն կարող է լուծվել կյանքի գնով, բայց եթե նա համոզված է, որ խնդիրը լուծվելու է, ապա պետք է ընտրել այն մարդուն, ով կգնա նման վտանգավոր քայլի»: Գիտակցելով այս ամենը` Կոմանդոսը ջոկատ հավաքեց և ասաց. «Ով վախենում է, մի քայլ առաջ»: Նրանց, ովքեր կատարեցին այդ քայլը, Արկադի Տեր-Թադևոսյանը գրկեց և շնորհակալություն հայտնեց ծառայության համար:

Ամենավտանգավոր օպերացիաներից մեկը Շուշիի ազատագրման օպերացիան էր: Հանավաբար, շատերը չգիտեն, որ այն կոչվել է «Հարսանիք լեռներում»: Նման անսովոր անվանման պատճառն այն փաստն էր, որ այդ ժամանակ պաշտպանության նախարար Վազգեն Սարգսյանը կարծում էր, որ նման օպերացիա իրականացնելու համար դեռ վաղ է, որ դրան պետք է լավ պատրաստվել: «Ռազմական տեսանկյունից մենք պատրաստ չէինք, և Վազգեն Սարգսյանն ասաց, որ շտապել պետք չէ, բայց Շուշին պետք էր ազատագրել: Այդ ժամանակ ես խոստացա նրան, որ եթե մենք գրավենք Շուշին, ապա լեռներում կկազմակերպենք նրա հարսանիքը: Այդպես առաջացավ օպերացիայի «Հարսանիք լեռներում» անվանումը»,- պատմում է Կոմանդոսը: Այս զրույցի մասին նա չպատմեց իր մարտիկներից ոչ մեկին, բայց ամենահետաքրքիրն այն է, որ նրանցից ոչ մեկի մտքով անգամ չանցավ, որ օպերացիան պետք է հետաձգել` հիանալի գիտակցելով դրա բարդությունը. «Նրանք լի էին վճռականությամբ, քանի որ խաղաղ բնակիչների շարքում կորուստներն օրեցօր ավելանում էին, և այլևս հապաղել չէր կարելի»: Սակայն Շուշիի ազատագրումը Կոմանդոսի համար անսպասելի էր նրա զինվորների հերոսության տեսանկյունից: Շուշին ազատագրվեց 26.5 ժամում, այդ օպերացիային պատրաստվել էին շատ ամիսներ, և պարտվելու տարբերակ ուղղակի չկա: Մայիսի 9-ին առավոտյան 04:30-ին Տեր-Թադևոսյանին հաղորդեցին, որ քաղաքն ազատագրված է. «Ես չգիտեի` ինչ անել. ասել մարդկանց, թե ոչ, քաղաքում ականներ են, իմ մարդիկ կարող են զոհվել, և ինքս ինձ հետ պայքարեցի մինչև առավոտյան ժամը 8-ը»,- ժպիտը դեմքին հիշում է Կոմանդոսը: Բառացիորեն այն բանից հետո, երբ նա հայտարարեց, որ քաղաքում այլևս հակառակորդ չկա, քնեց, քանի որ չէր քնել արդեն մի քանի օր: Այսպիսով, Կոմանդոսին ազատագրված Շուշի բերեցին քնած. «Ես շատ կուզեի ուրախանալ իմ զինվորների հետ, բայց, ցավոք սրտի, օրգանիզմս չէր դիմանում: Ես միայն երեկոյան գիտակցեցի` ինչ է նշանակում գրավել Շուշին»: Կոմանդոսի կարծիքով, Շուշիի համար պայքարը կենաց պայքար էր:

Ղարաբաղը շատ բան է տվել Արկադի Տեր-Թադևոսյանին և դարձել նրա հայրենի երկիրը: Յուրաքանչյուր ամիս նա գոնե մեկ շաբաթով մեկնում է Արցախ: «Իմ երազանքը կատարվեց անցյալ տարի, երբ ես Ղարաբաղում հյուր էի 700-րդ հարսանիքին»,- ասում է Կոմանդոսը:

Խոսելով ղարաբաղյան հիմնախնդրի ներկա գործընթացի մասին`Արկադի Տեր-Թադևոսյանը համոզմունք հայտնեց, որ Ղարաբաղի ժողովուրդն արդեն վաղուց որոշել է այդ հարցը և ապրում է անկախ: Անդրադառնալով անցյալին` Կոմանդոսը նշեց, որ վտանգավոր պահերին ադրբեջանական կողմը խուճապի է մատնվում և, ամեն ինչ թողնելով, փախուստի դիմում, ինչպես որ դա պատահեց Շուշիում:

Այսօր Կոմանդոսը մասնագետներ է պատրաստում ՀՀ ԶՈւ համար և դրանով երկրի համար ապահովում մարտունակ և հզոր բանակ այն սպասումով, որ Ադրբեջանը հերթական անգամ «կսայթաքի»: Ինչպես նշեց Կոմանդոսը, «եթե դա տեղի ունենա, դա կդառա նրանց վախճանը…»:

Մարիամ Մատնիշյան / PanARMENIAN News
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
Porsche Cayenne Coupé-ի թեստ-դրայվը՝ Հայաստանում
Հոգեբանը՝ «կորոնաճգնաժամը» հաղթահարելու մասին
Ինչ վիճակում է երկրի աշխատաշուկան՝ Covid-19-ի շրջանում
Ինչպես տարբերել սահմանից հաղորդվող կեղծ լուրը՝ իրականից
 Ուշադրության կենտրոնում
ԱԺ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Արա Սաղաթելյանին մեղադրանք է առաջադրվել

ԱԺ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Արա Սաղաթելյանին մեղադրանք է առաջադրվել Սաղաթելյանը նշել է, որ մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների հետ ինքը կապ չունի, այն «երևակայական է»

 Բաժնի այլ նյութերը
Գնիր ավտոս՝ օգնիր Արցախին Ինչպես են մարդիկ վաճառում մեքենաները՝ հանգանակության համար
Արտոնյալ հիփոթեքի մութ խութերը Ինչպես զինծառայողը տուն չգնեց բանկի՝ պայման փոխելու պատճառով