Հայկական դրամի պատմությունից. XIX դարում Հայաստանում սկսվեցին թղթադրամներ շրջանառվել

Հայկական դրամի պատմությունից. XIX դարում Հայաստանում սկսվեցին թղթադրամներ շրջանառվել

Թղթադրամների թողարկումների հետ մեկտեղ լայն շրջանառության մեջ էին նաև ոսկե, արծաթե, պղնձե մետաղադրամներ

XIX դարասկզբին Հայաստանի արևելյան մասն ընդգրկվում է Ռուսական կայսրության կազմում և շրջանառության մեջ են դրվում Ռուսական կայսրության դրամանիշերը: Առաջին անգամ Հայաստանում շրջանառվում են թղթե դրամանիշեր: Մոտ 100 տարի՝ մինչև 1917 թվականը, շրջանառության մեջ էին Ռուսաստանի կայսերական, այդ թվում Ալեքսանդր Առաջինի, Նիկոլայ Առաջինի, Ալեքսանդր Երկրորդի, Ալեքսանդր Երրորդի և Նիկոլայ Երկրորդի թղթադրամները:

PanARMENIAN.Net - Թղթադրամների նկարագրությունը

Ռուսաստանի կայսրերի թղթադրամները շատ բազմազան էին՝ դրանք և պետական թղթադրամներ էին, պետական բանկատոմսեր, գանձապետական տոմսեր, գանձապետական թղթե դրամանիշեր, գանձապետական կարճաժամկետ պարտատոմսեր և այլն: Թղթադրամների վաղ շրջանի թողարկումներում կան համապատասխան մակագրություններ: Ավելի ուշ շրջանի թողարկումներում հայտնվում են բազմապիսի պատկերներ, այդ թվում Ռուսական կայսրության կայսրերի ու կայսրուհիների դիմանկարները, փոխաբերական իմաստ ունեցող պատկերներ, զարդանախշեր:

1910 թվականի 100 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամ

Մետաղադրամների նկարագրությունը

Թղթադրամների թողարկումների հետ մեկտեղ լայն շրջանառության մեջ էին նաև մետաղադրամները: Շրջանառվում էին ոսկե, արծաթե, պղնձե մետաղադրամներ, ավելի ուշ շրջանում նաև բիլոնային (արծաթի ցածր պարունակությամբ) մետաղադրամներ:Որպես կանոն մետաղադրամների վրա պատկերված են Ռուսական կայսրության զինանշանը, տիրակալի անվանագիրը, իսկ խոշոր անվանական արժեք ունեցող թղթադրամների վրա առկա էին նաև թագավորների դիմանկարները:

1828-1845 թվականներին առաջին անգամ համաշխարհային պրակտիկայում Ռուսաստանում թողարկվել են պլատինե մետաղադրամներ 3, 6 և 12 ռուբլի անվանական արժեքով: Դրամական բարեփոխումների արդյունքում ոսկու մոնոմետաղայնության վրա հիմնված դրամային և մետաղադրամային համակարգերը օպտիմալացվեցին և իրենց ժամանակի համար համարվում էին ամենաառաջադեմներից մեկն աշխարհում: Արծաթե թողարկումներից հետաքրքիր են 1 ռուբլի և 1,5 ռուբլի անվանական արժեքով հուշադրամները, ինչպես նաև հոբելյանական մետաղադրամները, որոնց թողարկումները կապված են ռուսական պատմության կարևորագույն իրադարձությունների հետ:

Պղնձե մետաղադրամներն ունեին 1/4, 1/2, 1, 2, 3 և 5 կոպեկ անվանական արժեք, բիլոնայինները՝ 5, 10, 15 և 20 կոպեկ, արծաթե մետաղադրամները՝ 25, 50 կոպեկ և 1, 1,5 ռուբլի, ոսիկները՝ 3 ռուբլի, 5 ռուբլի, 7 ռուբլի 50 կոպեկ, 10 ռուբլի և 15 ռուբլի անվանական արժեք:

Ռուսական կայսրության պղնձե մետաղադրամների դարձերեսը

Ռուսական կայսրության բիլոնային մետաղադրամների դարձերեսը

Նիկոլայ Երկրորդի արծաթե մետաղադրամի դիմերեսը

Հետաքրքիր են Ռուսական կայսրության դոնատիվ (նվիրատվական) թողարկումները: Դրանք անսովոր ոսկե թողարկումներ են 25 ռուբլի, 37 ռուբլի 50 կոպեկ անվանական արժեքով, որոնք թողարկվել են սահմանափակ քանակով:

1917 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում շրջանառության մեջ մտան Ռուսաստանի Ժամանակավոր կառավարության թողարկումները: Մետաղադրամներ այդ շրջանում չեն թողարկվել: Շրջանառության մեջ էին միայն թղթե դրամանիշերը, որոնք ժողովուրդն անվանում էր «դումկաներ» և «կերենկաներ»:

Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարության «կերենկաները»

Նյութը նախապատրաստվել է Հայաստանի Կենտրոնական բանկի հետ համատեղ, ՀՀ ԿԲ դրամագետ Գևորգ Մուղալյանի մասնակցությամբ

Վիկտորիա Արարատյան / PanARMENIAN.Net , Վարո Ռաֆայելյան / PanARMENIAN Photo
| Նախագծի գործընկեր
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
ՀՀ նախագահն արժևորել է համաժողովի առաքելությունը և տարիներ ի վեր մասնագետների ներդրած ջանքերը՝ ուղղված գիտական մակարդակում պատմական արդարության վերականգնմանը
ՀՀ ՊՆ ռազմարդյունաբերական վարչության պետ Մուրադ Իսախանյանն ընկերության արտադրատեսակներից առանձնացնում է կեղծ թիրախները
Դեպի Սուեդիայի դաշտավայր իջնող` հիմնականում ուղղաձիգ Մուսա լեռան լանջերը դժվարամատչելի էին դարձնում լեռը և հնարավորություն տալիս ամուր պաշտպանություն կազմակերպել
Առաջին մասում արդեն պատմել ենք, թե ինչպես ամեն ինչ սկսվեց
 Ուշադրության կենտրոնում
«Ոչ թալանին»-ը վերսկսում է ակցիաները. Ազատության հրապարակում հանրահավաք կանեն (թարմացված)

«Ոչ թալանին»-ը վերսկսում է ակցիաները. Ազատության հրապարակում հանրահավաք կանեն (թարմացված) Ոստիկանները բերման են ենթարկել նախաձեռնության հինգ մասնակցի, ովքեր փորձում էին փակել Բաղրամյան պողոտան

 Բաժնի այլ նյութերը
Մուսա լեռան 40 օրը. Մաս III Թուրքերը գրոհում են բոլոր ուղղություններով, սակայն հայ մարտիկները ամուր դիմադրություն ցույց տալով՝ կարողանում են պահել գրեթե բոլոր կարևոր դիրքերը
#ElectricYerevan. Թվապատում Հունիսի 19-ից Երևանում մասշտաբային բողոքի ցույցեր են հոսանքի սակագնի բարձրացման դեմ: Չնայած վերջին օրերին «Էլեկրական Երևան» կամ #ElectricYerevan անունը ստացած բողոքի ինտենսիվությունն ընկել է, ցուցարարները շարունակում են փակ պահել Բաղրամյան պողոտան:
Խճանկար-տունը. Թումանյանը, Սայաթ-Նովան ու Սուտլիկ որսկանը՝ քարերի լեզվով Ամեն ինչ սկսվել է մեկ պատից, հետո անցել է մյուսին, ու այդպես՝ ամբողջ տունը