Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Ղարաբաղի խանությունում հատում էին սեփական մետաղադրամները

Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Ղարաբաղի խանությունում հատում էին սեփական մետաղադրամները

Ղարաբաղի գլխավոր դրամահատարանը գտնվում էր Փանահաբադում (Շուշի)

Հիջրայի (մահմեդական տարեգրության) 996 թվականին (մեր տարեգրության 1588 թվական), Ղարաբաղը և մերձակա տարածքները, որոնք գտնվում էին Օսմանյան տիրակալության ներքո, անցնում են Պարսկական միապետների տիրապետության տակ: 18-րդ դարի երկրորդ կեսին Պարսկական տիրակալության իշխանության թուլացման ժամանակահատվածում, տարածաշրջանում ստեղծվում են կիսաանկախ խանություններª Ղարաբաղի, Շիրվանի, Շեքիի, Գյանջայի և այլն:

PanARMENIAN.Net - Քոչվոր մահմեդական ցեղի ներկայացուցիչ Փանահ Ալի խանը գրավում է Շոշ գյուղի բերդը: Հետագայում օգտվելով Պարսից շահի վստահությունից իրեն հռչակում է Ղարաբաղի խան:

Խանությունները թողարկում էին իրենց մետաղադրամները: Այդ ժամանակաշրջանում Ղարաբաղի տարածքում գլխավոր դրամահատարանը գտնվում էր Փանահաբադումª ներկայիս Շուշի:

Պարսկական կայսրություն, Ֆաթհ Ալի Շահ (1212-1250 հ.թ./1797-1834 թթ.), արծաթե աբասի, թողարկված է հիջրայի 1212 թ./1797 թ. Փանահաբադում (Շուշի): Քաշը 4.36 գ,տրամագիծը 22.36 մմ, առանցքն. ուղղված. 9:

Ղարաբաղի խանությունը կարճ ժամանակահատվածումª 18-րդ դարի վերջից մինչև 19-րդ դարի սկիզբը թողարկել է մետաղադրամներ: Իբրահիմ Խալիլ Խանի (1763-1806 թթ.) կողմից թողարկվել են արծաթե աբասիներ և պղնձե կես բիստիներ: Նրան հաջորդած Մահդի Կուլի Խան Մուզաթֆարը (1806-1822 թթ.) թողարկել է արծաթե աբասիներ: Մետաղադրամներին նշված է թողարկման վայրըª Փանահաբադ: Դա հաստատում է, որ այդ շրջանում գոյություն է ունեցել առանձին խանություն, որը ոչ ոքի չէր ենթարկվում, առավել ևս Ադրբեջանին, որն այն ժամանակ ուղղակի գոյություն չուներ:

Մետաղադրամների նկարագրությունը

Արծաթե մետաղադրամների՝ աբասիների վրա մակագրություններ կային միայն պարսկերեն լեզվով, նշվում էր տիրակալի անունն ու հատման վայրը: Աբասիները ունեցել են 2.0-2.3 գ քաշ և լայն շրջանառել են նաև Պարսկաստանի տարածքում: 1 բիստին հավասար է եղել 20 դինարի, իսկ 1 աբասինª 200 դինարի:

Նշված տարածքները Գյուլիստանի պայմանագրի (1813 թվական) կնքումից հետո Պարսկաստանից անցնում են Ռուսաստանի կայսրությանը: Ռուսաստանի կայսրության տիրակալության տակ գտնվելիս այդ տարածքները 1868 թվականից ընդգրկվել են Ելիզավետպոլի (Գյանջա) նահանգի կազմում: Առանձին խանություններում մետաղադրամներ հատելու անհրաժեշտություն այլևս չկար, քանի որ Ռուսական կայսրությունում կենտրոնացված կերպով հատվում էին ռուսական մետաղադրամներ կայսրության ողջ տարածքի համար:

Ղարաբաղի խանություն, Մահդի Խուլի Խան Մուզաթֆար (1221-1235 հ.թ./1806-1822 թթ.), արծաթե աբասի, թողարկված է հիջրայի 122x հ.թ./1806-1814 թթ. Փանահաբադում (Շուշի): Քաշը 4.28 գ, տրամագիծը 22.0 մմ, առանցքն. ուղղված. 9:

Կենտրոնական բանկի հավաքածուն այս տարի համալրվեց Շուշիում հատված հրաշալի արծաթե մետաղադրամներով, որից մեկը պարսկական համապետական թողարկման մետաղադրամ է՝ աբասի, իսկ երկու այլ մետաղադրամները, նույնպես աբասիներ, դասվում են Ղարաբաղի խանության թողարկմանը:

Ղարաբաղի խանություն, անտարեթիվ, արծաթե աբասի, թողարկված է Փանահաբադում (Շուշի): Քաշը 1.907 գ, տրամագիծը 23.12 մմ, առանցքն. ուղղված. 4:

Նյութը նախապատրաստվել է Հայաստանի Կենտրոնական բանկի հետ համատեղ, ՀՀ ԿԲ դրամագետ Գևորգ Մուղալյանի մասնակցությամբ

Վիկտորիա Արարատյան / PanARMENIAN.Net , Վարո Ռաֆայելյան / PanARMENIAN Photo
| Նախագծի գործընկեր
 Ամենաընթերցվողը բաժնում
Տեսախցիկների համար խնդրահարույց են հատկապես O, Q, D, C տառերը
2004 թվականին Հայաստանի մայրաքաղաքի կանաչապատման աստիճանն ընդամենը 1,5% էր
XXI դարի մարդկանց բախտը բերել է՝ առաջիկա տասնամյակներին միանգամից 6 տետրադ է լինելու: Կանադայի աստղագիտական ընկերակցությունը հայտնել է, որ «արյունոտ» լուսինը կրկին կհայտնվի հորիզոնում 2032—2033 թթ. իսկ հետո՝ 2043–2044 թթ.
Տիգրանակերտը շքեղ բացառություն է, քանի որ պեղումների արդյունքում քարե մեծ քաղաքի ավերակներ են բացվել
 Ուշադրության կենտրոնում
Եղիշե Չարենցի անվան դպրոցի  աշակերտները՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ում

Եղիշե Չարենցի անվան դպրոցի աշակերտները՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ում Աշակերտները լսել են նաև ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի ստեղծման պատմությունը, իսկ ընկերության գլխավոր տնօրենը նրանց հետ կիսվել է հաջողության հասնելու գաղտնիքներով

 Բաժնի այլ նյութերը
Հարկադրանք հանուն օրենքի. ԴԱՀԿ-ն` կազմավորումից մինչև օրս ԴԱՀԿ-ն ամսական ապահովում է 120.000 վարույթի իրականացում
Որտե՞ղ են հանգստացել հայաստանցիները և ովքե՞ր են եկել Հայաստան Բացի «ավանդական» վրացական ծովափերից այս տարի հայերը նախընտրել են հանգստանալ նաև Կրետե կղզում ու Բարսելոնայում
Հայաստանը` CO₂-ի արտանետումների աշխարհի քարտեզին Պարզվում է` Երևանն ամենևին էլ Հայաստանի ամենափոշոտ քաղաքը չէ