Ի՞նչ է նշանակում «կուտակային կենսաթոշակային համակարգ»

Աղքատ թոշակառուներ չունենալու համար Հայաստանի կառավարությունը որոշել է արմատական բարեփոխումների գնալ

16 նոյեմբերի 2013
Ի՞նչ է նշանակում «կուտակային կենսաթոշակային համակարգ»
Աղքատ կամ սոցիալապես անապահով թոշակառու ունենալու հեռանկարն առավել քան մտահոգիչ է դառնում, երբ ժողովրդագրական վիճակագրությունն է խոսում։ Կենսաթոշակառուների թիվը գնալով աճում է. քիչ լինելով, նրանց «կերակրող» աշխատող մարդկանց քանակը համարժեք վճարումներ չի կարող ապահովել։ Եթե հիմա ոչինչ չփոխվի, առաջիկա տարիներին երկրում կենսաթոշակների ցածր մակարդակը կպահպանվի, կամ կառավարությունը ստիպված կլինի անդադար բարձրացնել հարկերը՝ դժվար կացություն ստեղծելով ինչպես տնտեսվարողի, այնպես էլ աշխատողի համար:

Հայկական դրամի պատմությունից. 1993-ի նոյեմբերի 22-ին «ծնվեց» հայկական դրամը

Խորհրդային ռուբլիները մինչև 1993 թվականի նոյեմբերի 22-ը դեռ շրջանառվում էին, երբ շրջանառության մեջ դրվեց դրամը

13 նոյեմբերի 2013
Հայկական դրամի պատմությունից. 1993-ի նոյեմբերի 22-ին «ծնվեց» հայկական դրամը
1993 թվականի մարտի 27-ին կազմավորվեց Հայաստանի Կենտրոնական բանկը, որի նախագահ դարձավ Իսահակ Իսահակյանը: Խորհրդային ռուբլիները մինչև 1993 թվականի նոյեմբերի 22-ը դեռ ազատ շրջանառվում էին՝ փոխանակվելով 200 ռուբլին 1 դրամի դիմաց փոխարժեքով:

Հայկական դրամի պատմությունից. Հայաստանին նվիրված խորհրդային հուշամետաղադրամներ

1965 թվականից մինչև 1991 թվականը ԽՍՀՄ-ում թողարկվել են 68 տեսակի հուշամետաղադրամներ

8 նոյեմբերի 2013
Հայկական դրամի պատմությունից. Հայաստանին նվիրված խորհրդային հուշամետաղադրամներ
1965 թվականից մինչև 1991 թվականը ԽՍՀՄ-ում թողարկված 68 տեսակի հուշամետաղադրամներից երեքը նվիրված են Հայաստանին և հայկական մշակույթին՝ «Երկրաշարժ», «Մատենադարան», «Սասունցի Դավիթ»:

Հայկական դրամի պատմությունից. ԽՍՀՄ շրջանի դրամաշրջանառությունը

Մինչև 1993 թ. նոյեմբերի 22-ը, երբ Հայաստանում շրջանառության մեջ դրվեց ազգային արժույթը, դրամաշրջանառությունն իրականացվում էր ԽՍՀՄ դրամանիշերի միջոցով

5 նոյեմբերի 2013
Հայկական դրամի պատմությունից. ԽՍՀՄ շրջանի դրամաշրջանառությունը
1924 թ. Խորհրդային Միության կազմավորման հետ, որի կազմում ընդգրկվեց նաև Անդրկովկասը, կառավարությունը որոշեց փոխանակել բոլոր դրամանիշերը ԽՍՀՄ միասնական դրամանիշերով:

Հայկական դրամի պատմությունից. 1918-1924 թթ. մետաղադրամներ չեն թողարկվել

1924 թ. ԽՍՀՄ ղեկավարությունը որոշում կայացրեց Անդրկովկասում շրջանառվող բոլոր դրամանիշերը ԽՍՀՄ միասնական նմուշով փոխարինելու մասին

1 նոյեմբերի 2013
Հայկական դրամի պատմությունից. 1918-1924 թթ. մետաղադրամներ չեն թողարկվել
1922 թվականին Անդրկովկասի երեք սոցիալիստական խորհրդային հանրապետությունները՝ Հայաստանը, Վրաստանն ու Ադրբեջանը միավորվեցին, կազմելով Անդրկովկասյան Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետությունների Ֆեդերատիվ Միություն (ԱՍԽՀՖՄ): 1922 թվականի մարտի 12-ին Թիֆլիսում Ադրբեջանական ԽՍՀ ԿԳԿ, Հայկական ԽՍՀ ԿԳԿ և Վրացական ԽՍՀ ԿԳԿ հաստատեցին Անդրկովկասյան Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետությունների Ֆեդերատիվ Միություն ստեղծելու մասին պայմանագիրը:

Հայկական դրամի պատմությունից. Հայաստանի դրամանիշերն Առաջին Հանրապետության շրջանում

Հայաստանի պետական բանկի առաջին բաժանմունքը բացվել է 1893 թ. Երևանում

30 հոկտեմբերի 2013
Հայկական դրամի պատմությունից. Հայաստանի դրամանիշերն Առաջին Հանրապետության շրջանում
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանից փաստացիորեն անջատված Անդրկովկասում 1917 թ. նոյեմբերին ստեղծվեց միասնական անկախ կառույց` Անդրկովկասի կոմիսարիատը, որը կազմվեց անդրկովկասյան երեք հիմնական ազգերի՝ հայերի, վրացիների և կովկասյան թուրքերի (1918թ. մայիսից` ադրբեջանցիներ) ներկայացուցիչներից, որի կենտրոնը Թիֆլիսն էր: 1918 թ. փետրվարին ֆինանսների նախարարությունը (ֆինանսների նախարար՝ Խաչատուր Կարճիկյան) թողարկեց դրամանիշեր, որոնք կոչվում էին բոներ․ դրանց վրա մակագրությունները չորս լեզվով էին՝ ռուսերեն, հայերեն, վրացերերն ու թուրքերեն:

Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Ղարաբաղի խանությունում հատում էին սեփական մետաղադրամները

Ղարաբաղի գլխավոր դրամահատարանը գտնվում էր Փանահաբադում (Շուշի)

25 հոկտեմբերի 2013
Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Ղարաբաղի խանությունում հատում էին սեփական մետաղադրամները
Հիջրայի (մահմեդական տարեգրության) 996 թվականին (մեր տարեգրության 1588 թվական), Ղարաբաղը և մերձակա տարածքները, որոնք գտնվում էին Օսմանյան տիրակալության ներքո, անցնում են Պարսկական միապետների տիրապետության տակ: 18-րդ դարի երկրորդ կեսին Պարսկական տիրակալության իշխանության թուլացման ժամանակահատվածում, տարածաշրջանում ստեղծվում են կիսաանկախ խանություններª Ղարաբաղի, Շիրվանի, Շեքիի, Գյանջայի և այլն:

Հայկական դրամի պատմությունից. XIX դարում Հայաստանում սկսվեցին թղթադրամներ շրջանառվել

Թղթադրամների թողարկումների հետ մեկտեղ լայն շրջանառության մեջ էին նաև ոսկե, արծաթե, պղնձե մետաղադրամներ

22 հոկտեմբերի 2013
Հայկական դրամի պատմությունից. XIX դարում Հայաստանում սկսվեցին թղթադրամներ շրջանառվել
XIX դարասկզբին Հայաստանի արևելյան մասն ընդգրկվում է Ռուսական կայսրության կազմում և շրջանառության մեջ են դրվում Ռուսական կայսրության դրամանիշերը: Առաջին անգամ Հայաստանում շրջանառվում են թղթե դրամանիշեր: Մոտ 100 տարի՝ մինչև 1917 թվականը, շրջանառության մեջ էին Ռուսաստանի կայսերական, այդ թվում Ալեքսանդր Առաջինի, Նիկոլայ Առաջինի, Ալեքսանդր Երկրորդի, Ալեքսանդր Երրորդի և Նիկոլայ Երկրորդի թղթադրամները:

Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Պարսիկ տիրակալների օրոք հատվել են նաև Իրվանի (Երևանի) քաղաքային մետաղադրամներ

Տարածքների համար մշտական պայքարի պայմաններում պարսիկների տիրապետության տակ գտնվող հողերն երբեմն հայտնվում էին օսմանների տիրապետության տակ և հակառակը, ուստի հանդիպում են ինչպես պարսկական, այնպես էլ օսմանյան մետաղադրամներ, դրվագված նույն փողերանոցում

18 հոկտեմբերի 2013
Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Պարսիկ տիրակալների օրոք հատվել են նաև Իրվանի (Երևանի) քաղաքային մետաղադրամներ
Հայաստանում մոնղոլ տիրակալներ Հուլավույանների տիրապետությունից հետո երկար ժամանակով իշխանությունն անցավ տարբեր մահմեդական տոհմերին: Հուլավույաններին փոխարինելու եկած տոհմերից մեկը Ջելաիրյաններինն էր: Ըստ որոշ տվյալների, Ջելաիրյանները սերում էին մոնղոլական տոհմերից, որոնք եկել էին Հուլավույանների հետ: Նրանց իշխանությունը տևեց մինչև XV դարի 30-ական թվականները: Լենկթեմուրի գլխավորած հրոսակներն ավերեցին ու թալանեցին Հայաստանի տարածքը: Թեմուրականների ցեղը հավակնում էր, որ սերում է Չինգիս խանից, դա վերջին խոշոր մոնղոլական տոհմն էր, որը սերում էր տափաստանային քոչվորներից: Նվաճողների դաժանությունը սահման չուներ:

Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Կիլիկյան դրամները բնորոշվում են խաչի պատկերով

14-րդ դարի վերջին քառորդից, երբ Կիլիկյան թագավորությունը նվաճեցին եգիպտացի մամլուքները, հայկական դրամների հատումը երկարատև ժամանակով ընդհատվեց

16 հոկտեմբերի 2013
Հայկական մետաղադրամների պատմությունից. Կիլիկյան դրամները բնորոշվում են խաչի պատկերով
11-րդ դարի վերջում Միջերկրական ծովի հյուսիս-արևելյան ափին կազմավորվեց Կիլիկիայի Հայկական անկախ թագավորությունը, սկզբում դա իշխանապետություն էր (1080-1198 թթ.), որը հետո վերածվեց թագավորության (1198-1375 թթ.): Կիլիկյան իշխանապետության հիմնադիրն էր իշխան Ռուբեն Առաջինը (1080-1095 թթ.): Կիլիկիայի Լևոն Երկրորդ իշխանը (1187-1198 թթ.) թագադրվեց և որպես Կիլիկիայի Հայկական թագավորության առաջին արքա (1198-1219 թթ.) սկիզբ դրեց Ռուբինյանների կիլիկյան արքայատոհմին և դարձավ Լևոն Առաջին: Հզորանալով՝ Կիլիկիայի Հայկական թագավորությունը մահմեդական Արևելքի և քրիստոնեական Արևմուտքի միջև կամուրջի վերածվեց: